بزرگ بود و عظمت و سادگى هم هميشه با همديگر پيوند دارند . مراد من از آن موضوع ساده ، توجه به وضع بازارهايى است كه كالاها و ارزاق در آن به فروش مىرسند و اهميتدادن به پول عمومى كه سوداگران بر آن تسلط مىيابند و با ترازو و پيمانه و قيمتگذارى ! آن را غارت مىكنند . و امروز ما هنگامى كه مىبينيم گرانى قيمت نمك - كه از نظر بسيارى از حكومتهاى شرقى چيز بىارزشى است - يكى از علل اساسى در تسريع شعلهورشدن آتش انقلاب فرانسه بود ، ارزش نظريات آنان را دربارهء موارد « ساده » و غيرساده زندگى درك مىكنيم ، چنانكه ارزش بهاصطلاح « سياست عاليه مملكتى » دروغين آنان را نيز مىفهميم !
على صاحب « سياستهاى عالىتر » نبود ، بلكه او صاحب عدالت در حكومت و امانت در كار بود . و از همينجا بود كه او هر روز صبح زود از منزل بيرون مىرفت و خود در بازارهاى كوفه مىگشت و به وضع مردم هر بازارى رسيدگى مىكرد و از چگونگى وضع خريداران و فروشندگان تحقيق مىنمود و بازرگانان خطاكار را با زور وادار مىكرد انسان باشند نه قصابهاى بىرحم . و هميشه در بالاى سر آنها مىايستاد و آنان را ، اگر احتكار كنند يا دزدى نمايند و يا سر سوزنى از حقوق مردم را پايمال سازند ، به مجازات سنگينى تهديد مىكرد و آنگاه آنان را چنين مورد خطاب قرار مىداد :
اى گروه بازرگانان ! از خدا بترسيد ، به خريداران نزديك شويد ، خود را به صفات بردبارى و شكيبايى بياراييد و از سوگندخوردن دورى بجوييد و از دروغ بپرهيزيد و از ستم بر كنار باشيد و ستمديدگان را يارى كنيد و پيمانه و ترازو را اصلاح نماييد . در كار مردم تقلب نكنيد و در روى زمين فساد برپا ننماييد و تبهكارانه زندگى نكنيد !
وجدان و انديشه امام على چنين پذيرفته بود كه مردم در مسئلهء معاش با هم برابرند ، و براين باور بود كه اين حقيقت ، يك ضرورت اجتماعى بوده و روشى نيكو در سوقدادن مردم در راه آزادى است و عاملى نيرومند براى بنياد استوار يك جامعه
علي صوت العدالة الإنسانية (امام على ع صداى عدالت انسانى) (بوستان كتاب)(فارسى) — صفحة 306
مساهمون: جورج جرداق
ص٣٠٦