نسازند ، بعيد نيست كه خداوند همه آنان را كيفر دهد » .
اما در مورد جهان انسانى ، بايد توجه داشت كه اسلام با تعصب دينى بى جا در بسيارى از موارد مىجنگد : « لا إِكْراهَ فِى الدِّينِ » ؛ در دين اكراه و اجبارى نيست . و همچنين با تعصبات قبيلهاى و ملى و نژادى نيز با كمال قدرت مىجنگد زيرا : « انسان چه بخواهد و چه نخواهد ، برادر انسان است » و مردم همه برادر يكديگرند :
« وَلَقَدْ كَرَّمْنا بَنِى آدَمَ وَحَمَلْناهُمْ فِى البَرِّ وَالبَحْرِ وَرَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ وَفَضَّلْناهُمْ عَلى كَثِيرٍ مِمَّنْ خَلَقْنا تَفْضِيلًا » « 1 » ؛
ما فرزندان آدم را عزيز و گرامى داشتيم و آنان را در خشكى و دريا سوار كرديم و از پاكيزهها به آنان رزق داديم و آنان را بر بسيارى از آنهايى كه نيكو خلق كردهايم برترى داديم .
اصولًا پيامبر وقتى براى مردم حرف مىزند ، روى سخنش با همه مردم است اعم از عرب و غيرعرب ، سرخ و سفيد ، زرد و سياه ! و با آنان به اين عنوان سخن مىگويد كه برادران متعاون و متكافل همديگرند و انسانبودن و جوهر انسانيت ، آنان را به همديگر پيوند داده و هرگز مسئله مليتها و نژادها نمىتواند آنها را از همديگر جدا سازد و بلكه تنها اختلافى كه با همديگر دارند و يكى را بر ديگرى ترجيح مىدهد ، آنمقدارى است كه در دوستى ، صلح و خيرخواهى پيشقدم باشند . پيامبر مىفرمايد :
مردم ! خداى شما يكى است ، پدر همهء شما يكى است ، عرب را بر غير عرب و غيرعرب را بر سرخ و سرخ را بر سفيد و سفيد را بر سرخ ، فضل و برترى جز در تقوا و پرهيزكارى نيست . آگاه باشيد ! و حاضران به آنهايى كه در اينجا نيستند ، برسانند ! .
چقدر بزرگ است پيامبر ، هنگامىكه تقوا و ايمان و ديندارى ، همه و همه را منوط به خدمت به مردم قرار داده و همه اينها وقتى مفهوم صحيح خود را از دست مىدهند
هامش
( 1 ) . إسراء ، آيه 70 .