* ( قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ الله فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ الله ) * ( 1 ) ( به آنان بگو : اگر به خدا محبت مىورزيد ، از من پيروى كنيد ، تا خدا شما را از محبت خود برخوردار بسازد ) . * ( إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا ) * ( 2 ) ( كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند ، خداوند به آنان محبت و و داد قرار خواهد داد ) . در دعاى كميل چنين آمده است : و اجعل لسانى بذكرك لهجا و قلبى لحبّك متيّما ( پروردگارا ، زبانم را بيادت گويا و قلبم را در محبتت بيقرار فرما ) . آن روان متعالى را كه داراى اين محبت و عشق است ، با آن روانى كه در جاذبههاى حيوانى فرو رفته و نامش را محبت و عشق نهاده است مىتوان با يك اصول و مبانى تفسير نمود محبت و عشق در روان متعالى همان پديده است كه مىگويد :
عشق امر كل ما رقعه اى ، او قلزم و ما قطره اى
او صد دليل آورده و ما كرده استدلالها
عاشق شو ارنه روزى كار جهان سر آيد
ناخوانده درس مقصود از كارگاه هستى
اين حقيقت عالى حيات كه روح يا روان ناميده مىشود ، استعداد رشد و كمال دارد و قطعا بايد طرق صعود تكاملى آن را دريافت نموده و به كار بست
محور همهء مسئوليتها و سعادت و شقاوت در زندگى دنيوى و عالم ابديت و بطور كلى محور حقيقى حيات قابل تفسير و توجيه همه جانبه ، روان يا روح
هامش
( 1 ) . آل عمران آيهء 31 .
( 2 ) . مريم آيهء 96 .