هواى خود زندگى كند ) .
7 - قد أضاء الصّبح لذى عينين . ( بامداد براى كسى كه دو چشم بينا دارد ، روشن شده است ) .
يا نفس ما العيش سوى ليل
أذا جنّ انتهى
بالفجر
و الفجر يدوم
و فى ظما قلبى دليل
على وجود السلسبيل
فى جرّة ال
موت الرّحوم
( اى من ، زندگانى نيست جز شبى كه هنگامى كه در تاريكى فرو رفت ، به بامداد روشن منتهى مىگردد و آن بامداد ابديت است . و در تشنگى سوزان دلم ، دليلى بر وجود شراب گوارا و طهور سلسبيل است كه در كوزهء مرگ دلسوز بر من ريخته شده است ) .
جبران خليل جبران
اى صبا امشبم مدد فرما
كه سحرگه شكفتنم هوس است
حافظ
با اين جمله مبحث اجمالى هدف حيات را بپايان مىرسانيم : اگر پيشتازان جوامع هدف عالى حيات را براى مردم روشن نسازند و حيات آنان را از هدفدارى برخوردار ننمايند ، نه تنها هيچ كارى براى انسان انجام ندادهاند ، بلكه سد راه شناخت انسانها در بارهء خويشتن بوده و مانع وصول آنان به هدف عالى حيات گشته و از رشد و تكامل اين موجود تشنهء كمال جلوگيرى به عمل آوردهاند .
6 - بعد مادى و بعد روحى حيات انسانى
بعد مادى حيات -
اهميت بعد مادى حيات از ديدگاه اسلام از دو جهت بايد در نظر گرفته شود :