ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 167

براى لذايذ و اشباع خودخواهىهاى خود همهء مردم را بردهء ناآگاه خود بسازيد ، با هر وسيله اى كه ممكن است ، به اين كار اقدام كنيد و حتى يك لحظه هم تأخير ننمائيد . و اگر توانائى برده كردن همهء مردم دنيا را داشته باشيد ، با اين حال ، با تكيه بيك اصل بعنوان « اصل انسانى » اقدام به برده گيرى همهء مردم ننمائيد ، حتما به نوعى از بيمارى روانى مبتلا شده‌ايد كه متأسفانه تاكنون تيمارستان مخصوصى براى اين گونه بيماران تأسيس نشده است . ضمنا انبوه آن كتابها و مقالاتى را هم كه در بارهء ارزشها و اخلاق تكاملى انسانى و ديگر فضيلتهاى زيباى اين موجود نوشته شده است كه قطعا متجاوز از ميليونها مجلد است ، بيهوده در قفسه‌هاى كتابخانه‌ها زندانى نكنيد و بلكه آن كتابها و مقالات را براى ريشه كردن بيماريهاى روانى بشر بسوزانيد و از بين ببريد بديهى است كه براى اثبات اين مسئله كه با حركت در حيات طبيعى محض و سر از خاك بر آوردن و مقدارى جست و خيز كردن و سپس به زير خاك فرو رفتن ، مىتوان رضايت كامل در بارهء زندگى را تحصيل نمود ، بايستى مطلقى به عظمت مطلق خدائى براى اين زندگى چسبانده و همهء آرمانها و استعدادها و ابعاد بشرى را در آن مطلق ساختگى تضمين نمود بگذريم از اين مسئله كه احتياج زيادى به بحث و تفصيل ندارد . خود متفكران و محققان بهتر از همه مىدانند كه اگر براى مردم نتوانند نشان بدهند كه « از كجا آمده‌اند » ، توانائى نشان دادن « به كجا مىروند » را نخواهند داشت . آيات قرآنى با بيانات مختلف ، براى اين زندگى ، هدف بسيار مهم و اعلائى را تذكر مىدهد . بعضى از بيانات به ترتيب زير است : 1 - تأكيد شديد در آياتى متعدد بر اين كه انسان در اين دنيا عبث و بيهوده و بىهدف آفريده نشده است - * ( أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَأَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ ) * ( 1 ) ( آيا گمان