آن را پذيرفت و مربى سازنده اى پيدا كرد و براى اصلاح خويشتن به تكاپو افتاد 197
راقب ربه و خاف ذنبه ، قدم خالصا و عمل صالحا . اكتسب مذخورا و اجتنب محذورا . . . 199
اگر بشر بپذيرد كه خداوند بزرگ او را مىبيند و در نتيجه او هم خدا را دريافت نمايد ، نه تنها همهء دردهاى او درمان خواهد گشت ، بلكه توفيق او در راه دريافت كمال حتمى خواهد بود 199
توضيحى در بارهء كوه آتشفشان هواهاى نفسانى و ويران شدن و سوختن ساختمانهاى عقلانى و وجدانى 203
كوه آتشفشان هواهاى نفسانى ساختمان شخصيت انسانها را ويران نموده و آنانرا به چادرنشينى در بيابانهاى وسيع و بى سر و ته نسبيتهاى ساختگى ( نه حقيقى ) وادار مىكند 204
متن سخن هفتاد و هفتم 207
ترجمهء سخن هفتاد و هفتم 208
و از سخنان آن حضرت است ، اين سخن را موقعى فرموده است كه سعيد بن العاص آن حضرت را از حقش ممنوع نموده است 208
تفسير عمومى سخن هفتاد و هفتم 209
ان بنى امية ليفو قوننى تراث محمد صلى اللَّه عليه و آله تفويقا . . . 209
بنو اميه و ما ادراك ما بنو اميه 209
متن سخن هفتاد و هشتم 215
ترجمهء سخن هفتاد و هشتم 216
از سخنان آن حضرت است كه با اين جملات دعا ميكرد 216
تفسير عمومى خطبهء هفتاد و هشتم 217
اللهم اغفر لى ما انت اعلم به منى . فان عدت فعد على بالمغفرة 217
چه خطاها و معصيتهائى را كه بدون توجه به آنها ، با بىاعتنائى به پليديهاى آنها مرتكب مىشويم و نمىدانيم 217
لحظاتى در اينجا با قيافه اى مخلوط از خنده و گريه توقف كنيد تا بينديشيم 218
اللهم اغفر لى ما وايت من نفسى و لم تجد له وفاء عندى 221
خداوندا ، اين ظلم بزرگ تعهد با خويشتن و شكستن آن را بر من ببخشاى 221
اللهم اغفر لى ما تقربت به اليك بلسان ثم خالفه قلبى 221
خداوندا ، سخنانى را كه بعنوان وسيلهء تقرب بسوى تو بر زبانم مىآورم و مطابق خواستهها و راهنمائى قلبم نيست ، بر من عفو فرما 222
اللهم اغفر لى رمزات الالحاظ و سقطات الالفاظ و سهوات الجنان و هفوات اللسان 223
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 312
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١٢