ترجمهء خطبهء هفتاد و چهارم 178
اين خطبه را در موقعى فرموده است كه شورى تصميم به بيعت با عثمان گرفته بود 178
تفسير عمومى خطبهء هفتاد و چهارم 179
لقد علمتم انى احق الناس بها من غيرى 179
در آن هنگام كه على ( ع ) فرياد مىزند كه شما مىدانيد كه من به خلافت از همه شايسته ترم ، حتى يك نفر براى اعتراض دهان باز نمىكند . ولى عمل آنان غير از عملشان بود 179
و واللَّه لاسملن ما سلمت امور المسلمين و لم يكن فيها جور الا على خاصة التماسا لاجر ذلك و فضله و زهدا فيما تنافستموه من زخرفه و زبرجه 180
اسلام را منحرف نكنيد و به انسانها ستم نورزيد ، من از دست دادن حق خود را كه فقط ظلم بر شخص من باشد ، تحمل ميكنم 180
متن سخن هفتاد و پنجم 183
ترجمهء سخن هفتاد و پنجم 184
سخنى است از آن حضرت هنگامى كه اطلاع پيدا كرد كه بنى اميه آن حضرت را به شركت در خون عثمان متهم ميكنند 184
تفسير عمومى سخن هفتاد و پنجم 185
ا و لم ينه بنى امية علمها بى عن قرفى . او ما وزع الجهال سابقتى عن تهمتى 185
در نوع انسانى هيچ قيافه اى زشتتر و نفرتانگيزتر از آن نيست كه حقيقتى را بداند و هيچ ترتيب اثرى به دانستن خود ندهد 185
و لما وعظهم اللَّه به ابلغ من لسانى 189
انا حجيج المارقين و خصيم الناكثين المرتابين 190
دليل و برهان من شكنندهء منحرفين از دين است و خصومت من با پيمان شكنان مبتلا به شك ، ثابت و غير قابل زوال است 191
ملاك و الگوى همهء رويدادها از نظر تفسير و ارزيابى ، در قرآن است 192
متن خطبهء هفتاد و ششم 195
ترجمهء خطبهء هفتاد و ششم 196
خطبه ايست از آن حضرت در تحريك به عمل صالح 196
تفسير عمومى خطبهء هفتاد و ششم 197
رحم اللَّه امرأ سمع حكما فوعى . و دعى الى رشاد فدنا و اخذ بحجزة هاد رحمت خدا بر آن انسان باد كه حكمت را شنيد و دعوت بسوى رشد گشت و
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 311
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣١١