اين خيال باطل را از مغز خود دور كنيد كه براى تحصيل رضايت و خوشنودى شما ، خود را فاسد كنم 125
اضرع اللَّه خدودكم و اتعس جدودكم لا تعرفون الحق كمعرفتكم الباطل و لا تبطلون الباطل كابطالكم الحق 127
اى تبهكاران خودستيز ، چرا رابطهء حيات خود را با حق بريده و بباطل پيوستهايد 127
متن خطبهء هفتادم 129
ترجمهء خطبهء هفتادم 130
در سحرگاه روزى كه ضربت شهادت بر تارك مباركش زده شد ، فرموده است 130
تفسير عمومى خطبهء هفتادم 131
ملكتنى عينى و انا جالس فسنح لى رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و آله و سلم 131
متن خطبهء هفتاد و يكم 136
خطبه ايست از آن حضرت در سرزنش اهل عراق و در اين خطبه آنان را به ترك جهاد و يارى كه نزديك بود كار صفين را تمام كند سرزنش مىنمايد و پاسخ تهمت دروغ را [ كه با كمال وقاحت به آن حضرت مىزدند ] مىفرمايد 137
تفسير عمومى خطبهء هفتاد و يكم 138
اما بعد يا اهل العراق فانما أنتم كالمرأة الحامل حملت فلما اتمت املصت و مات قيمها و طال تايمها و ورثها ابعدها 138
دوران باردارى را سپرى كرديد ، ولى محصول را ضايع و خود را بىسرپرست تلقى نموديد 138
اما و اللَّه ما اتيتكم اختيارا و لكن جئت اليكم سوقا 139
داستان جنگ جمل بود كه مرا به حركت بسوى شما وادار كرد 139
و لقد بلغنى انكم تقولون : على يكذب قاتلكم اللَّه تعالى فعلى من اكذب اعلى اللَّه فانا اول من آمن به ، ام على نبيه فانا اول من صدقه 141
وقيحترين افترايى كه پليدترين نادانى و بىشرمى افتراء زننده را اثبات مىكند 141
كلا و اللَّه ، لكنها لهجة غبتم عنها و لم تكونوا من اهلها ، ويل امه كيلا به غير ثمن ، لو كان له وعاء و لتعلمن نباه بعد حين 143
آيا كفارهء كوته نظرى و بىظرفيتى ، بستن افتراء به اولياء اللَّه است 143
متن خطبهء هفتاد و دوم 146 - 145
ترجمهء خطبهء هفتاد و دوم 147
خطبه ايست از آن حضرت 147
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 309
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٠٩