براى احتياط از وى وجود ندارد ، بلكه در صورتى كه مرد او از اشخاص معمولى باشد ، مرد را راهنمائى نموده و عامل سعادت وى مىباشد ، چنان كه در خانوادههاى فراوانى از جوامع مشاهده مىشود . آيا زن خود امير المؤمنين و دختر او عليهم السلام و مريم مادر عيسى مسيح و رابعه عدويه و رابعه دختر اسماعيل زن احمد بن ابي الحوارى و هزاران زنهاى فاضله كه از مقامات عالى انسانى برخوردارند خود مردآفرينان جوامح نبودهاند ( 1 ) . بنا بر آنچه كه از كتب اختصاصى در بارهء زنها و ديگر كتب تاريخى برميايد ، شمارهء زنهاى با شخصيت از نظر علمى و اخلاقى و اصول عالى انسانى ، با در نظر گرفتن محدوديتهاى طبيعى و تحميلى ، نسبت به مردان كمتر نبودهاند . و اين يكى از دلايل اعجاز قرآن است كه مرد و زن را در اوصاف عالى انسانى مشترك معرفى نموده است . روايتى از امير المؤمنين ( ع ) در بارهء مشورت با زنها نقل شده است كه مىتواند جملهء مورد تفسير را به خوبى توضيح بدهد . مجلسى از آن حضرت نقل مىكند : أيَّاك و مشاورة النِّساء إلَّا من جرّبت بكمال عقل [ بحار ج 103 ص 253 ] ( بپرهيز از مشورت با زنها مگر زنى كه كمال عقل او به تجربه رسيده است ) . اين روايت اثبات مىكند كه مقصود از « برحذر بودن از زنان خوب » دقت در گفتار و انديشههاى زنان معمولى است ، چنان كه توضيح داديم و اما زنانى كه از زر و زيور دنيا اعراض كرده و به تعقل پرداختهاند ، مانند مردان شايستهء مشورت مىباشند . و اين روايت نظريه ما را كه مىگوئيم نظام خانوادگى در اسلام « درون شورائى و برون سرپرستى مرد » است تأييد مىنمايد .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 302
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٠٢
هامش
( 1 ) - براى مطالعهء نمونه اى از اين نوع زنها رجوع شود به كتاب بلاغات النساء و سير السالكات المؤمنات الخيرات - تاليف ابو بكر الحصنى - كتابخانه ملى پاريس شمارهء 2042 خطى . و اعلام النساء فى عالمى العرب و الاسلام در پنج مجلد تاليف عمر رضا كحاله كه در اين مجلدات در حدود 3000 زن عالمه و فاضله كه انسانهاى رشد يافته و از مفاخر تاريخند مطرح كرده است .