ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 299

واقعيت و رشد شخصيت به شرط اعتدال روانى ، سطوح شخصيت وى را اشغال مىنمايد ، لذا با حاكميت عقل نظرى در بارهء واقعيتها و رشد شخصيت همواره دچار نوعى تشويش خاطر و وسوسه مىباشد . اگر صنف زنان با توجه به گسترش عقل نظرى محض مردان ، احساس حقارتى در خود نمايند ، عامل شكست روحى خود را با دست خود فراهم مىآورند . اگر صنف زنان از عوامل تعليم و تربيتى كامل برخوردار شوند ، به جهت داشتن نقش اساسى در خلقت و چشيدن طعم واقعى حيات و برخوردار بودن از احساسات عالى يا امكان تصعيد احساسات خام به احساسات عالى كه در صنف زنان قوىتر است ، مىتوان ادعا كرد كه زمينهء رشد شخصيت انسانى در زنها كمتر از اين زمينه در صنف مردان نمىباشد . 3 - نواقص الحظوظ - در اين خطبه تفاوت سوم ميان زن و مرد در سهم الارث است كه مطابق آيه : * ( يُوصِيكُمُ الله فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ ) * ( 1 ) ( خداوند در بارهء فرزندانتان بشما توصيه مىكند كه سهم مرد را برابر سهم دو زن باشد ) البته اين قانون در همهء مسائل ارث كليت ندارد از آن جمله 1 - اگر وارث ميت فقط پدر و مادر و يك پسر باشد ، مال شش قسمت مىشود ، چهار قسمت را پسر و هر يك از پدر و مادر يك قسمت مىبرند . 2 - اگر ميت چند برادر و خواهر مادرى داشته باشد ، مال بطور مساوى ميان آنان تقسيم مىشود . 3 - سهم الارث فرزندان برادر و خواهر مادرى ميان زن و مرد مساوى تقسيم مىشود . 4 - اگر وارث ميت منحصر به جد و جدهء مادرى باشد ، مال ميان آن دو مساوى تقسيم مىشود . 5 - اگر وارث ميت هم دائى و هم خاله باشد و همهء آنها پدر و مادرى يا پدرى ، يا مادرى باشند مال بطور مساوى