* ( الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ الله بَعْضَهُمْ ) * ( و زنانى كه از نافرمانى آنان مىترسيد ، به آنان پند بدهيد [ اگر پند اثرى نكرد ] در رختخوابها از آنان جدا شويد . [ اگر اثرى نكرد ] آنان را [ با ضرب كاملا خفيف ] هشدار بدهيد . اگر از شما اطاعت كردند راه ديگرى براى آنان انتخاب ننمائيد . ) نافرمانى زن از وظايف مقرره چند صورت دارد : صورت يكم - نافرمانى در روابط جنسى ناشى از اختلالات جنسى در زن .
حكم اين صورت رجوع به پزشك مربوط است و بس .
صورت دوم - انتقامجوئى و شكست دادن شخصيت مرد در هنگام برقرار شدن رابطهء جنسى ، اين نشوز و نافرمانى بر دو قسم است : قسم يكم - قابل تعديل و اصلاح شخصى است ، يعنى مرد مىتواند با تفاهم عاطفى و منطقى و پند و اندرز و جدائى موقت در رختخواب و هشدار با ضرب بسيار خفيفى كه موجب كمترين مشقت براى زن نباشد ، نافرمانى زن را منتفى بسازد و صلح و صفا را ميان خود و همسرش برقرار نمايد . توضيح كامل اين قسم در مبحث بعدى خواهد آمد .
قسم دوم - غير قابل اصلاح و تعديل شخصى . در اين قسم مرد بدون اين كه بتواند به زور توسل جويد ، بايد به حاكم رجوع نمايد . حاكم با تشخيص وضع روانى طرفين و مصالح تشكل خانوادگى حكم مقتضى را صادر مىكند . ممكن است اين حكم چاره جوئىهاى منطقى و شايسته اى را پيشنهاد نمايد كه به هر حال هر دو طرف بايد به عمل به حكم حاكم ملتزم شوند . دليل اين مسئله اينست كه راههاى سه گانه اى كه در آيهء مورد بحث آمده است ، فقط و فقط در صورتيست كه به مصلحت طرفين بوده باشد ، و در يك جريان شخصى فورا به حاكم مراجعه نكنند ، بلكه با تحريك عواطف و ارشادهاى ممكن و هشدارهاى ملايم كه از تفسير و اضربوهن در روايات و فتاواى فقهاء برمىآيد ، چاره جوئى نمايند .
صورت سوم - نافرمانى و تمرد زن از وظايف قانونى - در اين صورت نيز
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 276
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٧٦