تفسير عمومى خطبهء هشتادم
1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 ، 7 - معاشر النَّاس ، أنَّ النِّساء نواقص الأيمان ، نواقص الحظوظ ، نواقص العقول . . . ( اى مردم ، ايمان زنان ناقص است . برخوردارى زنان از سهم الارث ناقص است . عقول آنان ناقص است ) .
يك معماى مستمر كه با تقسيم انسان به دو ماهيت جداگانهء مرد و زن ، سر تا سر تاريخ را به خود مشغول نموده است
شارحان و مفسران نهج البلاغه در توضيح و تفسير اين خطبه كه امير المؤمنين عليه السلام پس از بپايان رساندن غائلهء جنگ جمل ايراد فرموده است ، مباحث مربوطه را مطرح و از ديدگاه انسانشناسى و فقاهى تحقيقاتى را انجام دادهاند اين تحقيقات در دورانهاى متأخر دامنههاى وسيعترى پيدا كرده بروز مسائل جديدترى را براى روشن شدن وضع اين دو صنف از يك حقيقت ايجاب نموده است . عمدهء اين مسائل تعبير نقص است كه در سه مختص انسانى در بارهء زن آمده است : نقص ايمان ، نقص برخوردارى از سهم الارث ، نقص عقول .
ما براى تفسير اين خطبه در صدد برآمديم كه مسئلهء زن و مرد و رابطهء ميان آن دو را تا حدودى مشروحتر بيان كنيم ، باشد كه مقدمه اى بر تحقيق و