ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 224

* ( أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ الله يَرى ) * ( 1 ) ( آيا او ندانسته است كه خدا مىبيند ) آرى ، * ( يَعْلَمُ خائِنَةَ الأَعْيُنِ وَما تُخْفِي الصُّدُورُ ) * ( 2 ) ( خداوند ميداند انحراف چشم و آنچه را كه سينه‌ها پوشيده شده است ) . تلفظ به كلمات زشت و ركيك و ارتباط روح آدمى با آنها بوسيلهء مغز و مفاهيمى كه از آن كلمات برمىآيد ، هم مزاحم فعاليت صحيح مغز خود انسان مىگردد و هم موجب بروز تيرگىها در روح شنونده مىباشد . گاهى اتفاق مىافتد كه بعضى از بزرگان هم كلمات باطل و كثيف را به كار مىبرند و از اين راه چه بدانند و چه ندانند اشاء فساد مىكنند ، اين خطا شديدتر و پليدتر از الفاظ ناشايستى است كه از مردم معمولى سر مىزند ، زيرا مردم معمولى چنان كه از كردارهاى بزرگان تقليد مىكنند ، همچنين از الفاظى كه آنان به كار مىبرند ، متأثر ميشوند و تقليد مىنمايند . بعضى از شعرا كه مىتوانستند معلم و مربى خوبى باشند ، با به كار بردن كلمات زشت و ركيك ، مردم را از تعليمات خود محروم ساخته‌اند . از طرف ديگر سهو و غفلتهائى كه در درون صورت مىگيرد و غالبا به جهت اهميت ندادن به قانون زندگى كه مسير « حيات معقول » مىباشد ، موجب محروميتهائى در بارهء وظائف و تكاليفى مىگردد كه عمل به آنها بزرگترين و منحصرترين وسيلهء ترقى و اعتلاى انسانى است . اين خطاهائى كه بايد از آنها دورى نموده و در صورت ارتكاب به آنها ، از خداوند متعال مغفرت جدى طلبيد ، در مباحث خطبه‌هاى آينده مخصوصا در تفسير خطبه همام خواهد آمد ، انشاء اللَّه .