* ( وَالَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا ) * ( 1 ) ( كسانى كه در بارهء ما مجاهدت مىكنند ، ما آنها را به راه هايى [ كه منتهى بر مقام ربوبى ما مىگردد ] ، هدايت مىكنيم ) . پس توجه بر خدا بطور دائمى مستلزم پذيرفتن نظارهء او در بارهء خويشتن است . اين رابطهء الهى مختصاتى را كه امير المؤمنين ( ع ) بيان مىفرمايد ، دارا مىباشد : مختص يكم - قطعى است كه چنين انسانها از گناه هراس و وحشت دارند ، چنان كه آدمى از آتشى كه به خرمن عمرش افتد هراس و وحشت خواهد داشت . وقتى كه انسان لحظات خود را در حالت رؤيت خداوندى بسر مىبرد و ميداند كه خدا هم او را مىبيند ، گسيختن از جاذبهء چنين رابطه اى را همان مرگ حقيقى تلقى مىكند كه معدوم محض بوده باشد . بنا بر اين ، او چگونه مىتواند با تمايل به گناه تن به چنين مرگى بدهد . مختص دوم - رؤيت خداوندى و احساس نظارهء خداوندى بر تمام موجوديت انسانى ، عمل از روى اخلاص است ، زيرا چنين شخصى به يقين دريافته است كه هيچ موجودى و هيچ حقيقتى جز خدا شايستگى هدف بودن براى اعمال او را ندارد . مختص سوم - عمل صالح چنين انسان ساخته شده است كه ميداند كردار نيكو يعنى عمل به مقتضاى طبيعت روحى كه خدا را مىبيند و ميداند كه خدا هم او را مىبيند . مختص چهارم - اندوختن ذخيرهء شايستهء ابديت از اين زندگى طبيعى رو به زوال و فنا است كه اگر ديگران نيروها و امتيازات اين زندگى طبيعى را بدون شناسائى حقيقت و ارزش آنها محو و نابود مىسازند ، آن ساخته شدگان الهى
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 201
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٠١
هامش
( 1 ) - العنكبوت آيه 69 .