ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 198

معناى حكم است و مىتوان اين تفسير را از آيهء « * ( وَآتَيْناه الْحُكْمَ صَبِيًّا ) * ( 1 ) ( و ما در كودكى به يحيى ( ع ) حكمت داديم ) . * ( أُولئِكَ الَّذِينَ آتَيْناهُمُ الْكِتابَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ) * ( 2 ) ( آنان كسانى هستند كه كتاب و حكمت و نبوت به آنان داديم ) . البته احتمال مىرود كه معناى حكم در اين آيه حكم قضائى بوده باشد . جمله رحم الله در جملات مورد تفسير دو احتمال دارد : احتمال يكم - اين كه جمله خبرى بوده باشد و قضيه از يك واقعيت حكايت كند ، يعنى خداوند به آن اشخاصى كه صفات مزبوره را دارند ، رحمت كرده است و آنان مشمول عنايت خداوندى شده‌اند كه داراى چنان صفاتى گشته‌اند . و حقيقت اينست كه چه رحمت و بركتى بالاتر از اين كه آدمى پذيراى حكمت باشد و حيات او از مقدارى حركات طبيعى حيوانى و احساس بىريشه و تفكرات خود محورى و تمايلات زودگذر مبدل به « حيات معقول » گردد كه هم بتواند وجود خويشتن را تفسير و از استعدادهاى خدا داديش برخوردار گردد و هم بتواند شعاع حكمت خود را فرا راه كاروانيان گمشده در بيابانهاى جهل و فقر و خود خواهى بگيرد . و چه رحمتى بالاتر از آنكه دعوت به رشد و كمال شود ، طعم آن را بچشد و به آن نزديك شود و يك مربى رشد يافته اى پيدا كند و مراحل انسانيت را يكى پس از ديگرى طى نمايد -