برخاستند ، پس كسانى كه كفر ورزيدهاند ، براى آنان پوشاكهائى از آتش است ، آب بسيار داغ از بالاى سر آنان ريخته مىشود و آنچه را كه در درونهاى آنان است و همچنين پوستهاى آنانرا ذوب مىكند و براى آنان است آلت ضربهء آهنين ) . على بن ابراهيم در تفسير خود در معناى آيهء فوق مىگويد : امام صادق ( ع ) فرمود : دو متخاصم در آيهء شريفه ما و بنى أميه هستيم ، ما گفتيم : صدق الله و رسوله ( خدا و پيامبرش راست مىگويند ) . بنى أميه گفتند : كذب اللَّه و رسوله ( خدا و پيامبرش دروغ مىگويند ) ( 1 ) . « ثعلبى در تفسير آيهء * ( ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ ) * ( 2 ) مىگويد : خلف بن خليفهء از ابو هاشم از ابو سعيد خدرى نقل مىكند كه : ما مىگفتيم : پروردگار ما يكى است و پيامبر ما يكى است و دين ما يكى است ، پس اين خصومت چيست وقتى كه جنگ صفين روى داد و با شمشيرها سخت بجان هم افتاديم ، گفتيم آرى ، اينست خصومت » ( 3 ) اينست معناى عرضه داشتن امثال بر كتاب خداوندى . مطلب ديگر اين كه همهء ارزشها و عظمتها و ضد ارزشها و عظمتها مربوط به نيتها و حالات روانى انسانها است . اگر بنى أميه با ميليونها دسيسه و دغل بازى دم از خدا و پيامبر و كتاب خداوندى بزنند ، بر پايهء صدق و اخلاص استوار نيست ، كلامشان دروغ محض و دعاويشان افتراء ، اعمالشان ظاهرى فريبنده و باطنى پليد داشته و هيچ نيت پاكى به درون آنان خطور نمىكند . در بارهء نيت كه مسئله فوق العاده مهمى از ديدگاه اسلام است در مباحث خطبههاى آينده بررسى مشروحى خواهيم داشت انشاء اللَّه .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 193
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٩٣
هامش
( 1 ) - مأخذ مزبور نقل از تفسير على بن ابراهيم .
( 2 ) - الحج آيه 19 .
( 3 ) - مأخذ مزبور ص 229 نقل از تفسير ثعلبى .