تفسير عمومى خطبهء هفتاد و چهارم
2 - لقد علمتم أنّى أحقّ النّاس بها من غيرى ( شما دانستهايد كه من به اين خلافت از همه شايسته ترم ) .
در آن هنگام كه على ( ع ) فرياد مىزند كه شما مىدانيد كه من به خلافت از همه شايسته ترم ، حتى يك نفر براى اعتراض دهان باز نمىكند .
ولى عمل آنان غير از علمشان بود .
اين كه بعضى از تحليلگران صاحبنظر مىگويند : در مسئله زمامدارى آن دوران تناقضهائى ديده ميشوند كه قابل بر طرف شدن نيستند ، گفتاريست صحيح . براى اثبات صحت اين گفتار دلايلى فراوان در تاريخ ثبت شده است .
از جملهء آن دلايل همين سخنانى است كه امير المؤمنين در اين مقام مىفرمايد : شما مىدانيد . چه چيز را اين حقيقت را كه من براى خلافت از همه شايسته ترم .
مقصود از خلافت چيست مقصود مديريت مادى و روحى انسانها در مجراى « حيات معقول » كه قرآن آن را « حيات طيبه » ناميده است . پيامبر عظيم الشأن اسلام اين مديريت را به عهده داشته است . اين مديريت ، رياست كسرى و قيصرها نبوده است ، بلكه قيام به وظيفهء به حركت در آوردن مردم از لجنزار جهل و سقوط در منجلاب هوى و هوسهاى حيوانى و ظلمتهاى فقر و خودكامگى و