بندگى در حد اعلا بوده است كه آن پيشواى الهى را شايستهء منصب رسالت عظمى نموده و ظرفيت تحمل سنگينترين بار امانت را كه ابلاغ دين جاودانى براى بشر بوده است ، به آن حضرت داده است . 2 - رسول خدا - او فرستادهء خدا بر همهء انسانها در همهء دورانهاست . اين مقام شامخ رسالت اگر چه مطابق آيهء * ( الله أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه ) * ( 1 ) ( خداوند داناتر است به اين كه رسالت خود را در چه كسى قرار بدهد ) . با اين حال براى كشيدن بار چنين امانتى بزرگ ، تأدب به آداب اللَّه و تخلق به اخلاق اللَّه و تهذب با عاليترين صفات حميده و كمالات انسانى كه با كوشش و تلاش اختيارى بوجود مىآيند ، ضرورت دارد . و فضيلت و عظمت شخصيت آن وجود مقدس معلول همين امور اختيارى است ، نه مختصات ذاتى كه مربوط به اختيار او نمىباشد . 3 - پايان دهندهء گذشته - گذشتهء اقوام و ملل بشرى مخصوصا دورانهاى جاهليتى كه به نژاد عرب گذشته و آنانرا در لجنهائى متنوع از پستىها و دنائتها فرو برده بود ، با ظهور پيامبر اكرم ( ص ) پايان مىپذيرد ، نه اين كه ظهور پيامبر اكرم ( ص ) آن بدبختىها و نابسامانىها را محو و نابود ساخت ، بلكه مقصود اينست كه آن حضرت با معجزات و كتاب الهى كه در دست داشت ،
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٥٤
براى پيامبر عظيم الشان اسلام آمده است ، در عين حال كه توصيف بسيار عالى و جامع در بارهء شخصيت الهى آن بزرگوار است ، بيان كنندهء شايستگى پيامبر اكرم ( ص ) بر درود خداونديست ، صفات وارده در اين خطبه بقرار زير است : 1 - بندهء خدا - چنان كه در ذكر تشهد نيز آمده است ، مىگوئيم : و اشهد أنّ محمّدا عبده و رسوله . توصيف پيامبر اولا به بندگى خداوندى ، بيان اساسىترين عامل صفات با عظمت آن حضرت است كه -
چون ز خود رستى همه برهان شدى
چون كه گفتى بندهام سلطان شدى
هامش
( 1 ) . الانعام آيهء 142