5 - * ( هُوَ يُحيِي وَيُمِيتُ وَإِلَيْه تُرْجَعُونَ ) * ( 1 ) . ( او است كه زنده مىكند و مىميراند ) . 6 - * ( وَمِنْ آياتِه يُرِيكُمُ الْبَرْقَ خَوْفاً وَطَمَعاً وَيُنَزِّلُ ) * ( 2 ) . ( و آب را از آسمان مىفرستد و زمين را پس از مرگش [ خشكى و پژمردگى زمستانيش ] احياء مىكند ) . 7 - * ( فَانْظُرْ إِلى آثارِ رَحْمَتِ الله كَيْفَ يُحْيِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها ) * ( 3 ) . ( بنگر در آثار رحمت خداوندى كه چگونه زمين را پس از مرگش احياء مىكند ) . 8 - * ( وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ . ثُمَّ جَعَلْناه نُطْفَةً فِي قَرارٍ مَكِينٍ . ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناه خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَكَ الله أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) * ( 4 ) . ( ما انسان را از حقيقتى گرفته شده از گل آفريديم ، سپس او را نطفه اى در قرارگاه نگهدارنده قرار داديم سپس علقه را مبدل به مضغه و از مضغه استخوانها آفريديم سپس گوشت به استخوانها پوشانديم سپس در انسان خلقت ديگرى ايجاد كرديم پس پاكيزه و بركت دهنده است خداوندى كه بهترين آفرينندگان است ) . اين گونه آيات كه همهء رويدادها و حركات و بروز و نمود موجودات را در مجراى كون و فساد بطور مستقيم به خدا نسبت مىدهد ، خيلى فراوان است . از طرف ديگر آياتى وجود دارد كه جنبهء علت و معلولى اشياء را گوشزد مىكند مانند : * ( فَلْيَنْظُرِ الإِنْسانُ مِمَّ . خُلِقَ . خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ ) * ( 5 ) ( بنگرد انسان به آن چه كه از آن خلق شده است . او از آبى جهنده آفريده شده است ) . از مجموع ملاحظات مربوط به مسئلهء خلقت و فاعليت خداوندى در
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 92
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٩٢
هامش
( 1 ) يونس آيه 56 .
( 2 ) الروم آيه 24 .
( 3 ) الروم آيه 50 .
( 4 ) المؤمنون آيه 12 .
( 5 ) الطارق آيه 5 و 6 .