و آيه : * ( قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيايَ وَمَماتِي لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ( 1 ) ( بگو به آنان نماز من و عبادات من و موت من و حيات من از آن خداونديست كه پروردگار عالميان است ) .
« هدف نهائى زندگى » با نظر به گروههاى دهگانه قرآنى
براى شناخت هدف و الا و نهائى زندگى از ديدگاه قرآن بايد دقت كامل در اصول مستفاد از آيات قرآنى كه ما آنها را در ده گروه خلاصه كرديم ، داشته باشيم . اين اصول به ترتيب زير مىتوانند در اشكال منطقى قاطعانه هدف و الا و نهائى زندگى را براى ما تعليم بدهند .
1 - به طور كلى دستگاه خلقت عبث و بيهوده نيست .
استدلال به اين اصل هم از جهان برون ذاتى بهره بردارى مىشود و هم از جهان درون ذاتى : الف - برون ذاتى - وجود نظم بسيار عالى در جهان هستى است كه در اذهان انسانها با اشكال قوانين علمى منعكس ميشوند .
ب - درون ذاتى - از آغاز رشد فكرى ، نوعى دريافت اصيل در درون ما بوجود مىآيد كه با تخيل و پندارهاى بازيگرانه با جهان هستى به مبارزه برميخيزد ، اين مبارزه مانند مبارزهء وجدان با پليديها ادامه پيدا مىكند تا آن گاه كه يا پيروز مىشود و هدف اعلاى جهان را به انسان نشان بدهد و يا شكست بخورد و انسان را روانهء قهوه خانهء نيهيليستى نمايد .
2 - جهان هستى به اضافهء واقعيت قانونى كه دارد ، بر مبناى حق آفريده شده است
يعنى بر مبناى شايستگى به وجود آمده است و حتى يك واقعيت مستند به فيض وجود اما خالى از ارزش و شايستگى نيست .
3 - با نگرش صحيح و واقع جويانه در جهان هستى ، جدى بودن آن روشن بوده
و هيچ راهى براى اثبات اين كه جهان بازيچهء آفريننده يا قوانين حاكم بر آن
هامش
( 1 ) الانعام آيهء 172 .