گرفتهاند و بايد با انواع تلاشها و كوششها آنها را از سر راه خود برداريم ، گاهى ديگر مجبور مىشويم عوامل و شرايطى را كه به شكل مواد خام در عرصهء طبيعت وجود دارند ، با دگرگون ساختن آنها كه آمادهء بهره بردارى براى وصول ما به هدف باشند ، بدست بياوريم و روى آنها انواعى از كارها را انجام بدهيم . اين عوامل در فاصلههاى بسيار گوناگونى ميان ما و هدفهاى ما قرار گرفتهاند . بعضى از آنها بسيار ساده و بىنياز از تلاش بدست مىآيد مانند باز كردن پنجرهها براى تنفس از هواى لطيف و تماشاى مناظر زيبا و بعضى ديگر معادنى هستند در اعماق بسيار دور از سطح زمين كه استخراج آنها به ابزار و وسائل بسيار فنى و تلاشهاى فراوان نيازمند مىباشند . بعبارت كلىتر طبيعت هرگز اجزاء و پديدههاى خود را مطابق دلخواه ما در اختيار ما قرار نمىدهد و به همين علت است كه ما بنى نوع انسان در طبيعت مانند ماهى در آب شناور خواهيم بود ، با اين تفاوت كه ماهى اگر از آب بيرون بيفتد ، هلاكتش حتمى است ، زيرا از عامل زيست خود بر كنار شده است ، در صورتى كه انسان به جهت داشتن بعد روحانى مىتواند از حوض محدود طبيعت برآمده و وارد اقيانوس بعد روحانى خود گردد .
ما ز بالائيم و بالا مىرويم
ما ز دريائيم و دريا مىرويم
ما از آنجا و از اينجا نيستيم
ما ز بيجائيم و بى جا مىرويم
لا إله اندر پىاش الا الله است
همچو لا ما هم به الا مىرويم
قل تعالوا آيتى است از جذب حق
ما به جذبهء حق تعالى مىرويم
كشتى نوحيم در طوفان روح
لاجرم بىدست و بىپا مىرويم
همچو موج از خود برآورديم سر
باز هم در خود تماشا مىرويم
خوانده اى انا اليه راجعون
تا بدانى ما كجاها مىرويم
همت عاليست در سرهاى ما
از على تا رب اعلا مىرويم
اى سخن خاموش كن با ما بيا
بين كه ما از رشك بىما مىرويم
اى كه هستى ما ره را مبند
ما بكوه قاف و عنقا مىرويم
مولوى