تفسير عمومى خطبهء شصت و يكم
1 - لا تقاتلوا الخوارج بعدى . . . ( پس از من با خوارج نجنگيد . . . )
با نيت حق در باطل افتادن غير از افتادن در باطل با نيت باطل است
در اين جملات امير المؤمنين عليه السلام مردم را از جنگ با خوارج پس از خود نهى فرموده است . علت اين نهى را چنين بيان مىدارد كه كسى كه حق را بجويد و به خطا رود ، مانند كسى نيست كه خطا را بجويد و آن را دريابد .
معناى علت اينست كه خوارج با نيت حق و بعنوان حقجوئى ، به عقايد باطل و رفتار غلط دچار شدهاند و اين گونه خطا و غلط غير از آنست كه با نيت خطا و تبهكارى و قدرت پرستى و خودخواهى رفتار و عقايدى را براى خود اتخاذ نمايند ، مانند معاويه و ديگر سران بنى أميه كه مقصودى جز كامجوئى و نژاد پرستى و خودخواهى و تعصب جاهلى نداشتهاند . اين تفسير را ابن ابى الحديد و مرحوم علامه مجلسى و شارحان بعدى نهج البلاغه پذيرفتهاند . سپس ابن ابى الحديد به مدعاى خود چنين استدلال مىكند : « مراد امير المؤمنين ( ع ) اينست كه خوارج به جهت اشتباهى كه به مغزشان رفته بود ، گمراه شدهاند ، آنان حق را طلب