تفسير عمومى خطبهء پنجاه و هفتم
2 ، 7 - أمّا أنّه سيظهر عليكم بعدي رجل رحب البلعوم مندحق البطن يأكل ما يجد و يطلب ما لا يجد ، فاقتلوه و لن تقتلوه ( پس از حمد و سپاس خداوندى [ يا آگاه باشيد ، اگر ميم در اما تشديد نداشته باشد ] ، در ميان شما پس از من مردى گلوگشاد و شكم برآمده اى قد علم خواهد كرد ، هر چه را كه پيدا كند خواهد خورد و هر چه را پيدا نكند جستجو خواهد نمود . او را بكشيد و هرگز او را نخواهيد كشت )
اين مرد گلو گشاد و شكم برآمده كيست
در تعيين شخصى كه در اين سخن امير المؤمنين عليه السلام با صفات حيوانى و رذالت توصيف شده است ، اختلاف نظر وجود دارد . ابن ابى الحديد در مجلد چهارم از شرح نهج البلاغه ص 54 مىگويد : در بارهء اين مردى كه مورد توصيف امير المؤمنين ( ع ) قرار گرفته است ، اختلاف نظر وجود دارد . عدهء زيادى مىگويند : مقصود زياد بن ابيه است ، جمع كثيرى مىگويند : حجاج بن - يوسف ثقفى است ، گروهى هم گفتهاند : مقصود امير المؤمنين مغيرة بن شعبه است .
به نظر من منظور آن حضرت معاويه است ، زيرا معاويه است كه به احساس گرسنگى