از مجموع مشاهدات فراوان و منابع اسلامى و تحقيقاتى كه محققان در انسان شناسى انجام داده‌اند ، اين حقيقت را بايد بپذيريم كه اخلاص در انديشه و گفتار و كردار عامل لاروبى چشمه سارهاى درونى است كه با پاك شدن آن چشمه سارها انبوه معرفتهاى ناب در درون آدمى بجريان مىفتد . اخلاص در انديشه واقعيات را در آن حدود كه از توانائى استعدادهاى انسانى برمىآيد ، قابل شهود مىسازد ، و از در آميختن آن واقعيات به آلودگىها و كثافات تخيلات و اوهام بىاساس جلوگيرى مىكند و همچنين مانع بروز آن خواسته‌ها و اميال حيوانى در درون آدمى مىگردد كه هيچ عاملى جز انديشه ناب و با اخلاص در موقعيت حقيقى انسانى در اين جهان هستى ، نمىتواند جلو بروز آنها را بگيرد . همچنين اخلاص در گفتار و پرهيز از زبان بازى و سخن پردازى و فريبكارى مردم بوسيلهء كلمات چند پهلو كمك بزرگى به تنظيم قواى مغزى مىنمايد و نمىگذارد با الفاظ و اصطلاحات شيرين و خوشايند مغز خود و انسانها را با مقاصد شوم و نيتهاى پليد پر از لجن نمود . اخلاص در عمل كه روح عمل هم ناميده مىشود ، مىتواند عامل سازندهء موجوديت انسان در مسير « حيات معقول » بوده باشد . اين اخلاصهاى سه گانه چنان كه گفتيم چشمه سارهاى درون آدمى را كه بنا بمفاد آيهء * ( وَعَلَّمَ آدَمَ الأَسْماءَ كُلَّها ) * ( 1 ) متصل به منابع علم خداونديست لاروبى نموده بجريان ميندازد . در روايت شمارهء 9 يك نكتهء بسيار مهمى وجود دارد كه توجه بان ضرورت دارد ، در اين روايت امام محمد باقر ( ع ) مىفرمايد : « كسى كه چهل روز ايمان مخلصانه به خدا داشته باشد يا چهل روز ذكر خدا را با اخلاص دارا بوده باشد ،