ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 173

از تو نزديكتر است . معاويه : من به جهت خون عثمان با او مىجنگم و اوست كه قاتلان عثمان را در سپاهيان خود دارد ، به او بگوئيد : حق قصاص قاتلين را بما بدهد ، من اولين كسى از اهل شام خواهم بود كه با او بيعت خواهد كرد . امير المؤمنين ( ع ) : مىدانيد معاويه چه كسانى را مىخواهد به خونخواهى عثمان بكشد سپس اشاره فرمود به جمعيتى در حدود بيست هزار نفر كه زره‌هاى آهنين پوشيده و فقط چشمان آنان ديده مىشد ، و همهء آنان مىگفتند : همهء ما در قتل عثمان شركت كرده‌ايم ، كسانى كه مىخواهند قاتلان عثمان را بگيرند و قصاص كنند ، ما را بگيرند » ( 1 ) آيا با اين وضع امير المؤمنين مىتوانست دست يك يا چند نفر را بگيرد و براى قصاص به معاويه تحويل بدهد در صورتى كه : 1 - قاتلان حقيقى عثمان چنان كه متذكر شديم دو نفر بودند كه در روز حادثه كشته شده بودند . 2 - آنان كه تحريك به قتل عثمان كرده بودند ، بيش از هزاران نفر از مسلمانان بودند . 3 - اشخاص برجسته اى كه در اين تحريك شركت كرده بودند ، مبانى فقهى و قرآن را در نظر گرفته بودند . 4 - ولى حقيقى خون عثمان معاويه نبوده است . 5 - يك ادعاى حقوقى در باره قتل عثمان نمىتواند مجوز درهم ريختن جامعه و جنگ و پيكار با زمامدار كاملا قانونى آن جامعه بوده باشد . اين بود مقدمات و جريانات پيش از شروع جنگ صفين . 4 ، 9 - و أمّا قولكم شكَّا في أهل الشّام فو اللَّه ما دفعت الحرب يوما إلَّا و أنا أطمع أن تلحق بى طائفة فتهتدى بى و تعشو إلى ضوئى و ذلك أحبّ إلىّ من أن أقتلها على ضلالها و إن كانت تبوء بآثامها ( و اما اين كه مىگوئيد : تأخير در اقدام به نبرد به جهت شكى است كه در بارهء اهل