عليه السّلام هشدارهاى شديدى در بارهء منزلگه نهائى و عالم ابديت و سراى آخرت دادهاند . اين همه هشدارها و آگاه سازيها از يك طرف ، و جريان اسرار آميز عالم طبيعت كه با سكوت بسيار اعجاب انگيز در دل هر انسان بيدارى غوغاها برپا مىكند ، از طرف ديگر و احساس بسيار ناب و عالى در بارهء عاقبت فضيلتها و شقاوتها كه به تنهائى مىتواند عكس العمل بسيار با اهميت پشت پرده را ثابت نمايد ، از طرف سوم ، گوياى يك خبر بزرگى است كه همه انبياء و اولياء و حكماى راستين با كمال جديت ابراز نمودهاند ، اهميت اين خبر بقدرى است كه امير المؤمنين آن راستگوترين راستگويان مىفرمايد : « اگر مانند شتربچه گم كرده بناليد و چونان كبوترى كه يار مأنوس خود را از دست داده است ، زارى كنيد و مانند تاركان دنيا از خوف و خشيت خداوندى فرياد برآوريد و از اموال و فرزندان خود دل كنده ، براى طلب اعتلاى منزلت و تقرب ببارگاه ربوبى يا براى بخشوده شدن گناهى كه كتابهاى الهى آن را شمرده و رسولانش آن را حفظ كردهاند ، رو به خدا برويد ، در برابر آن پاداشى كه از خدا براى شما اميد دارم و در برابر كيفر و عقابى كه براى شما مىترسم ، اندك خواهد بود » .
شايد بعضى از ساده لوحان نتوانند با نظر به بىاهميتى و سادگى زندگى كه از حيات دنيوى برداشت نمودهاند ، مطالب امير المؤمنين ( ع ) را هضم كنند . و چه فراوانند اين گونه افراد . بايد مغز اين ساده لوحان را در برداشتى كه از حيات دارند ، آگاه ساخت به اين كه شما در بارهء حيات انسانى چه فكر مىكنيد اگر چنين مىانديشيد كه حيات شما يك پديدهء تصادفى در يك طبيعت تصادفى بوجود آمده و مانند كفى ناپايدار روى آب است كه بوجود مىآيد و بسرعت هم نابود مىشود و راه نيستى را پيش مىگيرد اگر در بارهء حيات چنين مىانديشيد ، اى بينوايان ، شما حتما بخطا رفتهايد و اين خود شمائيد كه با اين تفكرات عاميانهء محض حقيقت زندگى را پوچ و هيچ نموده و قدرت انديشيدن در حقيقت زندگى و ماوراى آن را از دست دادهايد . اما يك نوع تفكر ديگر در بارهء زندگى هم
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 146
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٤٦