گوناگون بعنوان حق بشما تلقين كنند ، فورا نپذيريد و خود را نبازيد زيرا پس از آنكه مغز و روان شما را شستشو دادند ، برگشتن به حال اعتدال مغزى و روانى و توجه به اين كه مغز و روان شستشو شده است ، اگر محال نباشد ، حد اقل بسيار بسيار دشوار است . در الفاظ و اصطلاحات و ادعاهائى كه با مهارت كامل و با آشنائى به انعطاف و پذيرش شما مردم ، طرح و القاء ميشوند ، دقت بيشترى كنيد و در بارهء شخصيت و سرگذشت گويندگان و القاء كنندگان آنها و هدفهائى را كه از آن القاءها و بازيهاى ماهرانه با الفاظ دارند ، بطور همه جانبه دقت و بررسى نمائيد . تا دنيا باقى است و تا جوامع بشرى بوسيلهء انسانهائى اداره شود كه قدرت ناآگاه آنان را مست نموده پديدهء شستشوى مغزى ادامه خواهد يافت . براى مقاومت در برابر اين پديدهء تباه كننده ، به كار انداختن فهم و عقل كه اصول واقعيات « حيات معقول » را در درون انسانها ريشه دار نموده و از دستبرد عوامل شستشو در امان نگه داشته ، ضرورت حياتى دارد ، و در غير اين صورت زندگى بشرى همانست كه در يك جمله خلاصه مىشود : من همانم كه شما مىخواهيد ، اما خودم چطور خودم هيچ ، زيرا خودى نيست كه آن را براى شناخت بر نهاده و مورد توجه قرار بدهم كه كيستم يا چيستم »
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 127
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٢٧