تفسير عمومى خطبهء پنجاهم
2 ، 5 - إنّما بدء وقوع الفتن أهواء تتّبع و أحكام تبتدع ، يخالف فيها كتاب اللَّه ، و يتولَّى عليها رجال رجالا على غير دين اللَّه ( جز اين نيست كه ابتداء بروز آشوبها و فتنهها هوىهائى است كه مورد تبعيت قرار مىگيرند و احكامى است كه بدعت گذاشته ميشوند . در اين فتنهها [ يا هوىها و احكامى كه بطور بدعت طرح شدهاند ] با كتاب خدا مخالفت مىشود و مردانى از مردان ديگر بر مبنايى غير از دين خداوندى تبعيت ميكنند ) .
نخستين عوامل بدعتها و نتايج آنها
بدعتهاى ويرانگر در يك جامعهء اسلامى ، بطور ناگهانى و يا با آگاهى كامل مردم به انحراف آن بدعتها از مكتب بروز نمىكند . همچنين بدانجهت كه دين اسلام مجموعه اى از اصول و عقايد فطرى و احكام و تكاليف سازنده مادى و معنوى است ، لذا بوجود آوردن بدعتها در چنين مكتبى هرگز به عوامل منطقى مستند نخواهد بود . آيا مىتوان براى تحريف اين اصل كه « ستمكار نمىتواند زمامدارى جامعه را بدست بگيرد » يك عامل صحيح و دليل منطقى