تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 103

مساهمون:

ص١٠٣

اين خرافات و مزخرفات را با چه دليلى به هشام بن حكم كه از تلامذهء خاص امام صادق ( ع ) است ، نسبت داده‌اند . آنچه كه در روايات آمده است ، اينست كه هشام بن الحكم چنين نظرى را اظهار كرده است كه خدا جسم است ، سپس از او نقل شده است كه او جسمى است نه مانند ديگر اجسام ( جسم لا كاالاجسام ) و سپس امام صادق ( ع ) و حضرت موسى بن جعفر ( ع ) اين عقيده را رد و طرد فرموده‌اند و چون هم هشام بن حكم و هم هشام جواليقى با امام معصوم در ارتباط بوده و همواره از آن معادن حكمت و وحى استفاده مىكردند ، قطعا آن نظريه تجسم را رها كرده‌اند . « از محمد بن نعمان الاحول و هشام بن سالم معروف به جواليقى و ابو مالك بن حضرمى نقل شده است كه خدا نورى است به صورت انسان . . . » ( 1 ) آيات قرآنى با صراحت تمام هرگونه تشبيه خدا را بر ديگر موجودات ممنوع و مطرود مىنمايد . از آن جمله : * ( فاطِرُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ ) * ( 1 ) ( هيچ چيزى مثل او نيست و او است شنوا و دانا ) . * ( سُبْحانَه وَتَعالى عَمَّا يَصِفُونَ ) * ( 2 ) ( خداوند از آن توصيفاتى كه ميكنند پاكيزه تر و بالاتر است ) . اين مضمون در آيهء 22 از الانبياء و 91 از المؤمنون و 159 از الصافات و 180 از الصافات و 82 از الزخرف آمده است . علت اساسى تشبيه خداوند به ديگر موجودات ، كه در همهء اقوام و ملل در همهء دورانها ديده مىشود ، عدم توجه دقيق و دريافت صحيح خداوند متعال است . اين عدم توجه خود معلول ضعف شعور و تعقل و دريافتهاى مربوط به حقايق عالىتر است كه از دسترس

هامش
( 1 ) همان مأخذ از ص 224 تا ص 238 خرافات فراوانى را در تشبيه خدا به موجودات جسمانى نقل كرده است ( البته همهء اين نقل قولها بدون اسناد و باصطلاح مرسل مىباشند ، و نمىتوان بطور قطع آنها را به آن اشخاص نسبت داد )
( 1 ) همان مأخذ از ص 224 تا ص 238 خرافات فراوانى را در تشبيه خدا به موجودات جسمانى نقل كرده است ( البته همهء اين نقل قولها بدون اسناد و باصطلاح مرسل مىباشند ، و نمىتوان بطور قطع آنها را به آن اشخاص نسبت داد )
( 2 ) الانعام آيهء 100 .