خداوند مأيوس نمىشوند مگر كافران ) . همچنين در مواردى از قرآن از يأس و نوميدى نهى اكيد شده است : * ( قُلْ يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ ) * ( 1 ) ( از رحمت خداوندى مأيوس مباشيد ، زيرا خداوند همهء گناهان را مىبخشد ) . و بدينجهت است كه يأس از رحمت خداوندى از گناهان كبيره محسوب شده است . البته در كتب اخلاق اسلامى و مباحث مربوط به رذائل اخلاقى و گناهان ، اين مسئله وجود دارد كه فرق است ميان حق اللَّه و حق الناس و بخشش گناهان ناشى از محو ساختن و ابطال حق الناس مربوط به خود انسانهائى است كه به آنان ظلم و تعدى شده است و بايد آن ظلم و تعدى را بر طرف ساخته و حق مظلومان را جبران نمود ، تا شايستگى رحمت و مغفرت خداوندى بوجود بيايد . و اما حق اللَّه و بعد حق اللهى كه در هر حق الناس وجود دارد ، مىتواند مشمول رحمت و عنايات خداوندى باشد . اين نكته هم نبايد فراموش شود كه گناهانى كه با تكيه به رحمت و مغفرت خداوندى مورد ارتكاب قرار بگيرد ، مشمول اصل رحمت نمىباشد ، مانند اين كه كسى با تكيه به توبه گناهان را تكرار نمايد . 6 - وَلا مُسْتَنْكَفٍ عَنْ عِبادَتِه ( و پرستيدن او تكبر نورزيدنى است ) .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 10
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١٠
نافرمانى از دستورات خداوندى و انجام ندادن عباداتى كه او بر بندگانش مقرر فرموده است ، غير از بىاعتنائى به مقام اعلاى ربوبى است .
هر دو نوع يا - ناشى از نادانى و ناآگاهى به عظمت و ضرورت عمل به دستورات
هامش
( 1 ) الزمر آيهء 53 .