ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 86

مضمون اين دو آيه مىگويد كه : منظور الهى از ابتلاها و آزمايشها كه براى مردم وارد مىسازد براى حصول علم تازه نيست ، بلكه براى باز شدن استعدادها و بروز نيتها و هدفگيريها و گذشتها يا بروز اضداد اينها در روى صفحهء هستى است كه نتايج آنها مانند حلقه‌هاى زنجير پشت سر هم كشيده مىشوند . آيهء سوم - * ( وَما كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلا أَبْصارُكُمْ وَلا جُلُودُكُمْ وَلكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ الله لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ ) * ( 1 ) ( و شما نمىتوانيد شهادت گوش و ديدگان و پوستهاى خود را در بارهء اعمال خودتان بپوشانيد و لكن گمان كرديد كه خداوند خيلى از اعمال شما را نمىداند ) . آيهء چهارم - * ( الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَتُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَتَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ ) * ( 2 ) ( امروز ( در قيامت ) بر دهانهاى آنان مهر مىزنيم و دستهاى آنان با ما سخن خواهند گفت و پاهاى آنان به آن چه كه اندوخته‌اند شهادت خواهند داد ) . [ و ممكن است جملهء اخير ( بما كانوا يكسبون ) متعلق بهمهء جملات بوده باشد . در اين فرض معناى آيه چنين مىشود كه علت مهرزدن بر دهانهاى آنان و سخن گفتن دستها و شهادت پاهايشان اندوخته‌هاى آنان خواهد بود ) . معناى آيهء سوم و چهارم به خوبى توضيح مىدهد كه چگونه معلوم خداوندى در اجزاء و فعاليتهاى صفحهء طبيعت مانند گوش و ديدگان و پوست و دستها و پاها نمودار مىگردد و به سخن گفتن و شهادت مىپردازد . و همين معنى را در آيه اى ديگر چنين مىخوانيم : * ( أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَعْلَمِ الله الَّذِينَ جاهَدُوا مِنْكُمْ وَيَعْلَمَ الصَّابِرِينَ ) * ( 3 ) ( آيا گمان كرده‌ايد كه به بهشت وارد شويد بدون اين كه خدا بداند كسانى را از شما كه جهاد كرده‌اند و ندانسته باشد كسانى را كه در راه خدا