تفسير عمومى خطبهء سى و ششم
داستان خوارج نهروان و معرفى آنان
پيش از شروع به تفسير جملات خطبه ، لازم است كه توضيحى مختصر در بارهء داستان خوارج نهروان داده شود .
ابن ابي الحديد در مجلد دوم از شرح نهج البلاغه از ص 265 به بعد در شرح همين خطبه چنين مىگويد : « اخبار فراوان تا حد تواتر رسيده است كه خداوند با زبان پيامبرش ( ص ) وعدهء پاداش نيكو به قاتلين خوارج داده است .
و در روايات صحيح كه مورد اتفاق است ، چنين آمده است كه موقعى كه پيامبر اكرم ( ص ) مالى را قسمت ميكرد ، مردى از بنى تميم كه ذا الخويصره ناميده مىشد آمد و گفت : يا محمد عدالت كن حضرت فرمود : عدالت كردهام . آن مرد دوباره همان سخن را تكرار كرد و گفت : يا محمد ، عدالت كن ، زيرا تو عدالت نكردى حضرت فرمود : واى بر تو اگر من عدالت نكنم چه كسى عدالت خواهد كرد عمر در اين موقع برخاست و گفت : يا رسول اللَّه اجازه بده گردنش را بزنم ، حضرت فرمود : رهايش كن ، به زودى از جنس اين مرد گروهى خروج ميكنند و از دين تجاوز ميكنند و مىگذرند ، چنان كه تير از شكار و نشانهء خود بدون