كه در اين مباحث تا حدى مورد بررسى قرار گرفت . و اين مباحث به خوبى اثبات كرد كه خيرخواهى امير المؤمنين عليه السلام شامل همهء ابعاد مادى و معنوى مردم جامعه بوده است كه عاليترين تعريف كلمهء سياست مىباشد .
حق دوم - تنظيم كامل مسائل اقتصادى جامعه
ملاحظه مىشود كه امير المؤمنين ( ع ) اين حق را پس از حق خيرخواهى بيان مىدارد . بنا بر اين بيان ، اهميت تنظيم كامل مسائل اقتصادى در جامعهء اسلامى در حد اعلا روشن مىگردد . يعنى پس از حق خيرخواهى كه عبارتست از شايستگى و آمادگى همه جانبهء زمامدار باتمام سطوح روحى خود ، به رهبرى « حيات معقول » انسانها و با احساس عميق اين كه آن انسانها اجزاء شخصيت او هستند ، حق تنظيم كامل مسائل اقتصادى است كه مردم جامعه بر زمامدار دارند . با بيان اين حق است كه به بىاساس بودن ادعاى بعضى از اشخاص كه مىگويند اسلام به مسائل اقتصادى اهميتى نداده است ، پىمىبريم . براى روشن شدن اين حقيقت كه اسلام به مسائل اقتصادى بيشترين اهميت را مىدهد ، به مجلد چهارم از همين ترجمه و تفسير از ص 48 تا ص 143 مراجعه شود .
حق سوم - تعليم مردم جامعه براى رها ساختن آنان از جهل
تعليم افراد جامعه تكليفى است كه بعهدهء زمامدار است . اهميت اين تكليف از آن جهت است كه جامعهء اسلامى بدون معرفت و آگاهى در عاليترين حدى كه امكان پذير است ، رو بزوال و نابودى خواهد بود . اين تكليف ، و سقوط جامعهء اسلامى در صورت عدم توجه به آن ، در آياتى فراوان از قرآن مجيد گوشزد شده است . رجوع شود به اواخر مجلد ششم و مجلد هفتم و مقدارى از مجلد هشتم اين ترجمه و تفسير كه در يك مجلد مستقل نيز بنام « شناخت از ديدگاه علم و از ديدگاه قرآن » چاپ شده است .