تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 55

مساهمون:

ص٥٥
گذاشته و بدان توجهى ندارد ، در صورتى كه همين فرضيهء توارث در زمان صاحب مكتب آن مورل و مانيان كه مانند امروز مكتب فرويد بازارشان گرمى و عقايدشان رواج داشت ، نيز تعميم بى جا داشته و افراطى مىبوده در آن زمان جز ارث و اكنون جز ليبيدو چيزى نمىديده و نمىبينند و اين طرز فكر در روانپزشكى باعث شده است كه هر دسته از دانشمندان امراض روانى را از يك جهت و جنبهء خاص و واحدى مىنگرند ، بطورى كه نوشته‌ها و مطبوعات روانپزشكى به كلى با هم متفاوت و مسائل مختلفا در آنها شرح و تعريف شده است . » ( 1 )

فهم منطقى در شناختها

مقصود از فهم منطقى عبارتست از درك حاصل از مقدمات منطقى كه با نظم خاص و منتج ترتيب داده شوند . اطمينان يا يقين منطقى بر دو نوع عمده تقسيم مىشود : نوع يكم - يقين منطقى از مقدماتى بدست ميايد كه از قوانين و اصول ضرورى منطق كاملا برخوردار است . به اين معنى كه انسان با دقت كامل و مشروح در شرايط و اجزاء مقدمات و مراعات همهء قوانين و اصول منطق در بارهء نتيجه فهم حاصل مىكند . مثلا در شكل اول قياس مانند حميد انسان است و هر انسان فانى است ، پس حميد فانى است . اين اصول ضرورى مراعات شده است : 1 - مقدمهء يكم كه صغرى ناميده مىشود ، قضيه موجبه ( مثبت ) است . 2 - مقدمه دوم كه كبرى است از كليت برخوردار است . 3 - انسان كه حد وسط ناميده مىشود ، در مقدمه يكم محمول و در مقدمه دوم موضوع قرار گرفته است . اين حد وسط عامل حمل فانى كه محمول مقدمه دوم است ، بر موضوع صغرى است كه حميد است . يقينى كه از اين نظم خاص در قضايا بوجود مىآيد ، موجب يقين منطقى به نتيجه كه « حميد فانى است » مىگردد . نوع دوم - تفكرات و جرياناتى كه با نتيجه گيريهاى منطقى نا آگاه صورت مىگيرد . اين نوع
هامش
( 1 ) روانپزشكى - آقاى دكتر مير سپاسى ص 73 .