و دل و وجدان و عقل سليم را از آنها پاك كنيد ، خواهيد ديد همهء آن كتابها در برابر يك سطر از حكم عقل نظرى معمولى كه از خود محورى شروع و در تنازع در بقا شكوفان و در از بين بردن همهء انسانها و جهان ختم مىشود ، قدرت مقاومت ندارد . اينست دليل اهميت فوق العاده اى كه قرآن به موضوعات سه گانه « قلب و صدر و فؤاد » نشان داده و در حدود 192 آيه سه موضوع مزبور را مطرح نموده است . بعنوان نمونه : * ( 1 - ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ فَهِيَ كَالْحِجارَةِ أَوْ أَشَدُّ قَسْوَةً وَإِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْه الأَنْهارُ . . . ) * ( 1 ) ( سپس دلهاى شما را پس از آن قساوت گرفت و مانند سنگ يا سختتر از آن گشت ، زيرا بعضى از سنگها منفجر مىشود و چشمه سارها از آن بجريان مىفتد . . . ) * ( 2 - قُلْ مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّه نَزَّلَه عَلى قَلْبِكَ بِإِذْنِ الله ) * ( 2 ) ( بگو به آنان هر كس كه با جبرئيل خصومت داشته باشد [ كارى از آن تبهكار ساخته نيست ] زيرا جبرئيل است كه قرآن را با اذن خداوندى به قلب تو نازل كرده است ) . * ( 3 - وَلِيَرْبِطَ عَلى قُلُوبِكُمْ وَيُثَبِّتَ بِه الأَقْدامَ ) * ( 3 ) ( تا دلهاى شما را بهم نزديك كند ، يا لطف الهى را به دلهاى شما برساند و بوسيلهء آن قدمها را ثابت نمايد ) . * ( 4 - الَّذِينَ آمَنُوا وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ الله أَلا بِذِكْرِ الله تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ ) * ( 4 ) ( كسانى كه ايمان آوردهاند و دلهاى آنان با ذكر و ياد خداوندى به مقام اطمينان مىرسد ، آگاه باشيد با ذكر و ياد خداوندى دلها مطمئن ميشوند ) . * ( 5 - يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَلا بَنُونَ إِلَّا مَنْ أَتَى الله بِقَلْبٍ سَلِيمٍ ) * ( 5 ) [ روز قيامت ]
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٣٢٦
هامش
( 1 ) البقرة آيه 74 .
( 2 ) البقرة آيه 97 .
( 3 ) الانفال آيه 11 .
( 4 ) الرعد آيه 28 .
( 5 ) الشعراء آيه 89 .