تأثير فعاليتهاى قلب و ركود آن در شناخت و عمل گرديدن
در برابر عقل كه آيات فراوانى در قرآن مجيد آن را مطرح كرده است ، سه موضوع ديگر كه در درون انسانى از اهميت حياتى برخوردارند بنام « قلب » در 132 آيه و « صدر » در 44 آيه و « فؤاد » در 16 آيه در قرآن وارد شده است .
پيش از بيان آيات مربوطه مقدمه اى را كه بازگو كننده هويت و ارزش سه موضوع مزبور در علوم مربوط به روانشناسى امروزيست متذكر مىشويم : در روانشناسى امروزه ، دل و فعاليتهاى آن بطور جدى و بعنوان موضوعات علمى مطرح نمىشود .
اين بى اعتنائى معلول دو مسئله است : مسئله يكم - امكان ناپذير بودن توزين و بررسىهاى عينى در فعاليتهاى سه موضوع : مانند توزين و بررسىهاى عينى در نمودهاى فيزيكى . در ص 92 از كتاب [ انديشههاى فرويد تاليف ادگارپش ] اين عبارت را مىخوانيم كه فرويد مىگويد : « من همواره از طرح مسائل غير قابل توزين احساس ناراحتى در خود مىنمايم » چنان كه در مباحث گذشته اشاره كرديم اين شخص كه متفكر ناميده شده و همهء نيروهاى مغزى و روانى مردم قرن بيستم را متوجه اسافل اعضاء نموده و بقول مولانا :
جز ذكر نى دين او نى ذكر او
سوى اسفل برد او را فكر او
با عقدهء روانى تباه كننده كه در عبارت فوق اعتراف به آن نموده است ، نه عقل مىشناسد و نه صدر و قلب و فؤاد و نه لب و نه صدها فعاليت واقعى آنها را گويا كسى نبود در آنجا كه به فرويد و هم پياله هايش بگويد كه لذت و الم و عاطفه و تجسيم و اراده و تصميم و تداعى معانى و تخيلات و دهها امثال اين پديدههاى روانى هم قابل توزين و بررسيهاى عينى فيزيكى نيستند ، پس آن موضوعات هم علمى نمىباشند بهر حال تا كنون هيچ دليل علمى ديده نشده است كه اثبات كند كه انسان را بايد با قيچى دو قسمت كرد : يك قسمت آن را كه عبارتست از