پيامبران گذشته با جوامعشان عبرتى است براى كسانى كه داراى خردها هستند ) . * ( 6 - الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ مَهْداً وَسَلَكَ لَكُمْ فِيها سُبُلًا وَأَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِه أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى . كُلُوا وَارْعَوْا أَنْعامَكُمْ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لأُولِي النُّهى ) * ( 1 ) ( آن خداوندى كه براى شما زمين را گهواره قرار داد و راههائى را در آن زمين براى شما گسترانيد و از آسمان آبى فرستاد و بوسيلهء آن جفتهائى از گياهان متنوع بيرون آورد . بخوريد و چارپايان خود را بچرانيد . قطعاً ، در اين جريان خلقت آياتى است براى خردمندان ) . * ( 7 - أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَقائِماً يَحْذَرُ الآخِرَةَ وَيَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّه قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الأَلْبابِ ) * ( 2 ) ( يا آن كسى كه در لحظات شب در حال سجده و قيام به عبادت خدا پرداخته از سراى آخرت در حذر است و اميد برحمت پروردگارش بسته است ، بگو : آيا مساويند كسانى كه مىدانند و كسانى كه نمىدانند ، جز اين نيست كه فقط خردمندان متذكر ميشوند ) . دستور به تعقل و سرزنش شديد كسانى كه تعقل نمىكنند و بيان اين كه مرز ميان حيوان و انسان تعقل است در آيات زير نيز آمده است : الشعراء 28 و القصص 60 و العنكبوت 43 و الروم 24 و يس 62 و 68 و الصافات 138 و ص 29 و 43 و المؤمن 54 و الحديد 17 و يونس 16 و 42 و 100 و هود 51 و النحل 12 و الانبياء 67 و المؤمنون 80 و النور 61 و البقرة 73 و 75 و 197 و 242 و آل عمران 65 و 66 و المائده 58 و 100 و 103 و الانعام 32 وارد شده است .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 282
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٨٢
نتيجهء يكم - از مجموع آياتى كه در بارهء تعقل و لب و نهى وارد شده است
هامش
( 1 ) طه آيهء 53 و 54 .
( 2 ) - الزمر آيه 9 .