* ( 3 - فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً ) * ( 1 ) ( قسم به تدبير كنندگان امر ) .
نتايج آياتى كه در اين مبحث مطرح شده است
نتيجهء يكم - تدبير كه عبارتست از انديشه در جريان امور ، با نظر به مواد آن ، دقت و تحقيق در آيندهء امور را در بر مىگيرد ، لذا تحقيق و تدبير در محتويات آيات قرآنى كه سرنوشت حيات انسانى و نهايت آن را كه با اهميت شديد مطرح مىكند ، همان ضرورت را دارد كه تفكر در آغاز آفرينش او و با نظر به روايتى كه از امير المؤمنين ( ع ) وارد شده است : ان لم تعلم من اين جئت لا تعلم الى اين تذهب ( اگر ندانسته باشى كه از كجا آمده اى ، نخواهى دانست كه بكجا مىروى ) .
اين اصل كلى هم روشن مىشود كه :
انجام شناسى بدون آغاز شناسى امكان پذير نيست
قرآن مجيد با اين كه در صدها مورد بشر را به آغاز خلقت و جريان بوجود آورندهء آن توجه مىدهد ، با اين حال پايان و انجام جهان و حيات بشرى را در اين خاكدان كه دلايل منطقى قطعى هدفدار بودن آن را به خوبى اثبات مىكند بطور جدى و مؤكد گوشزد مىكند . اين تأكيد براى آنست كه اگر برخى از مردم در بارهء آغاز جهان ابهامى داشته باشند و نتوانند آن را با اصول كامل توضيح بدهند ، مىتوانند با تدبير صحيح در سرنوشت آينده شان بوسيلهء احساس تكليف برين بقول كانت حيات خود را از پوچى نجات بدهند و از همين نقطهء نهائى به نقطهء آغاز برگردند .
نتيجهء دوم - اهميت تدبر در جريان حيات به قدريست كه در آيهء شمارهء 3 مورد سوگند قرار گرفته است ، خواه مقصود از « مدبرات » فرشتگان باشند
هامش
( 1 ) النازعات آيهء 5 .