و سپس بر اين گفتار در همهء شئون حياتى استقامت ورزيدند ) و از رهبران كاروانيان * ( يُثَبِّتُ الله الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَفِي الآخِرَةِ ) * ( 1 ) ( خداوند آنانرا كه ايمان آوردهاند ، با گفتار و تعهد ثابت در زندگى دنيوى و اخروى ثابت نگه ميدارد ) مىباشد ، كمترين مسامحه اى در انجام تكليف روا نداشته است و كوچكترين تخلفى از تعهد برين كه با خدا در بارهء انسانها ( كه بمنزلهء عيال خداوندى هستند ) انجام نداده است . طرق مختلف انسانشناسى و جهانبينى را بر آنان هموار نموده است . هيچ كوتاهى در بارهء گستردن عدالت براى عموم مردم روا نداشته است . نه ثروتى از دنيا اندوخته و نه دل به مقام و جاه بسته است . دانش و بينش او به روى پردهء طبيعت همچنان است كه به پشت پردهء طبيعت ، تا آنجا كه مىگويد : لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا ( اگر پرده از روى واقعيات برداشته شود ، بر يقين من نيفزايد ) او در عين حركت در بالاترين قلههاى انسانيت و مشاهدهء واقعيات ، بادمسازى از معمولىترين فرد در زندگانى امتناعى ندارد . اين ابر مرد چه ديده است
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 117
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص١١٧
راز بگشا اى على مرتضى
اى پس از سوء القضاء حسن القضا
اى على كه جمله عقل و ديده اى
شمه اى وا گو از آنچه ديده اى
مولوى
با اين حال اين رهبر رهبران مىنالد و فرياد برمىآورد و مردم را نفرين مىكند .
با اين كه او مىتوانست به سنت ديرينهء سياستمداران معمولى عمل كرده ، با گفتارهاى ساختگى و يا وعدهها و تهديدهاى تصنعى و با نرمشهاى مخملى و خشونتهاى شمشيرى و با سازشكارى با قدرتمندان از خدا و از انسان بى خبر ،
هامش
( 1 ) ابراهيم آيهء 27 .