* ( وَلا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا بِه ) * ( 1 ) ( و چشمانت را به تماشاى زنهائى از آنان مگشاى كه مانند شكوفهء حيات دنيوى هستند كه براى آنان وسيلهء بهره بردارى قرار داديم تا با همان وسيله آزمايششان كنيم . رزق پروردگارت بهتر و پايدارتر است ) . خلاصه - مال و فرزندان و هر گونه نمودهاى مادى اين دنياى پهناور با اين بعد كه مطرح كرديم محصولاتى از كشتگاه اين دنيا هستند كه بنوبت خود مىتوانند بعنوان بذرهايى در اين زراعتگاه بزرگ پاشيده شوند ، يا مانند هوا و آب و مواد تغذيه اى در آيند و كاشته شدههاى ديگر را برويانند .
بعد دوم - عبارتست از وسيله بودن مال و فرزندان
و ساير امتيازات و قدرتها براى امكان پذير ساختن « حيات معقول » در كرهء خاكى . با اين بعد است كه اشتغال و فعاليتها در راه توليد و تنظيم مواد معيشت و ساير وسايل زندگى و همچنين علاقه به فرزندان و تعليم و تربيت آنان ، جنبهء عبادت به خود مىگيرد .
اما عمل صالح بيش از يك بعد ندارد و آن عبارتست از به ثمر رساننده شخصيت آدمى در اين زندگانى . آيات قرآنى در بيش از پانزده مورد ، عمده عامل رستگارى انسان را ايمان و عمل صالح معرفى نموده است .
عمل صالح در خطبههاى آينده مورد بحث مشروح قرار خواهد گرفت . امير المؤمنين عليه السلام در جملات مورد تفسير مىفرمايد : گاهى خداوند متعال اقوامى را از هر دو امتياز مادى و عمل صالح برخوردار مىسازد .
اين جمله به خوبى اثبات مىكند كه بدست آوردن و تنظيم مواد و پديدههاى مادى براى « حيات معقول » در يك جامعه كمترين منافاتى با انسان شدن افراد آن جامعه ندارد .
18 ، 19 - فاحذرو اللَّه ما حذّركم من نفسه و اخشوه خشية ليست بتعذير ( از سلطه و حكمت خداوندى آن چنان بر حذر باشيد كه خود او دستور داده )
هامش
( 1 ) طه آيه 132 .