( خداوند همهء آنچه را كه در آسمانها و زمين است براى شما مسخر كرده است ) . * ( سَخَّرَ لَكُمُ الْبَحْرَ ) * ( 1 ) ( دريا را در سلطهء شما قرار داد ) . * ( وَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ ) * ( 2 ) ( كشتى را در سلطهء شما قرار داد ) . * ( الله الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الأَنْعامَ ) * ( 3 ) ( خداوندى كه چارپايان را براى شما قرار داد ) . و شواهد ديگر از اين قبيل آيات . دست انسان بر همهء جهان و آنچه كه در آن است باز است ، زيرا خداوند به انسان مقام خليفة اللهى داده است . و دستهاى بشرى در اين عالم به طور مشترك گسترده است و فرد آنچه را كه تحت سلطه اش قرار گرفت ، از تسلط ديگرى جلوگيرى مىكند مگر در برابر عوضى كه بگيرد تا آنچه را كه تحت سلطه دارد رها كند . هنگامى كه انسان از مرحلهء ناتوانى گذشته ، قدرت را در خويشتن در - مىيابد ، در راه بدست آوردن كسب و انتفاع به تكاپو مىافتد ، تا از آنچه كه خداوند به او مىدهد در بر طرف كردن احتياجات و ضرورتهاى خويش به وسيلهء كار يا با دادن عوض صرف نمايد . خداوند مىفرمايد : * ( فَابْتَغُوا عِنْدَ الله الرِّزْقَ ) * ( 4 ) ( روزى را از نزد خدا طلب كنيد ) گاهى اين روزى بدون كار و كوشش به دست مىآيد ، مانند
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 57
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٥٧
هامش
( 1 ) الجاثيه آيهء 13
( 2 ) ابراهيم آيهء 32
( 3 ) غافر آيهء 79
( 4 ) العنكبوت آيهء 17