را سخت تأكيد مىنمايد . آگاهى به اين كه خداوند متعال همهء حركات و شئون انسانى را مىداند ، لازمهء معرفتى و الا در بارهء خداوند است ، كه همه موجوديت انسانى را از آن خدا مىداند ، لذا اين عامل در آيه اى از قرآن چنين نمودار مىشود : * ( قُلْ إِنَّ صَلاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيايَ وَمَماتِي لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ( 1 ) ( بگو به آنان : نماز من و اعمال من و حيات و ممات من از آن خداوندى است كه پرورندهء عالميان است ) . آن من كه معتقد بدين اصل كمالبخش است ، و خود را از همهء جهات وابسته به مبدأ برين مىداند ، احساس كدامين قدرت ، او را به طغيانگرى مىكشاند آن انسان كه به اصل مزبور معتقد گشته است ، چگونه مىتواند انسان صميمى نباشد و چگونه مىتواند خود و ديگران را در دام خودخواهى - هايش بفريبد معتقد بدين اصل حياتبخش ، هرگز احساس حقارت نمىكند و به بيمارى خود بزرگبينى هم مبتلا نمىگردد . آنان كه اين اصل را نمىپذيرند ، بروند و براى انتقاد و مبارزه با اصل تنازع در بقاء كه همهء رسالتهاى انسانى و همه ارزشهاى انسان را به عنوان خرافات و موهومات مىنگرد ، پاسخى قانع كننده پيدا كنند و خودشان هم مىدانند كه هرگز به چنين پاسخى دست نخواهند يافت . در اين مبحث عظمت كار و كوشش و لزوم هدفگيرى عالى براى آن ، با بهترين و منطقىترين ديدگاه اثبات گشت .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 27
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٧
- آياتى است كه ملاك مراحل و درجات رشد را كار و كوشش معرفى مىنمايد . از آن جمله : * ( وَلِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا ) * ( 2 )
هامش
( 1 ) الانعام آيهء 162 .
( 2 ) الانعام آيه 132 و الاحقاف آيهء 19 .