* ( وَكَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيداً ) * ( 1 ) ( و بدين ترتيب شما را امتى معتدل قرار داديم تا ملاك [ و ميزان حيات معقول ] مردم باشيد و پيامبر ملاك و ميزان [ حيات معقول ] شما باشد ) مسلم است كه بدون اشراف و سلطهء مطلقه به همه ايدهها و آرمانها و عقايد و مصالح و مفاسد بشرى چنين جمله اى از كسى صادر نمىگردد . * ( أَ وَلَمْ يَرَ الإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناه مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ . وَضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَنَسِيَ خَلْقَه قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَهِيَ رَمِيمٌ . قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَهُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ . ) * ( 2 ) ( مگر انسان نمىبيند كه ما او را از نطفه اى آفريديم ، اين انسان ( بدون آنكه علتى داشته باشد ) ناگهان به خصومت آشكار با ما برخاست ، و براى ما مثلى زد و آفرينش خود را فراموش كرد ، مىگويد : كيست كه استخوانهاى پوسيده را زنده خواهد كرد . به اين انسان [ كه از خلقتش غفلت ورزيده است ] بگو : همان خدائى كه آفرينش نخستين استخوانها را به وجود آورد ، بار ديگر آن استخوانها را احياء خواهد كرد و او بر همهء مخلوقات دانا است ) . * ( فَأَيْنَ تَذْهَبُونَ إِنْ هُوَ إِلَّا ذِكْرٌ لِلْعالَمِينَ لِمَنْ شاءَ مِنْكُمْ أَنْ يَسْتَقِيمَ وَما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ الله رَبُّ الْعالَمِينَ . ) * ( 3 ) ( پس به كجا مىرويد ، جز اين نيست كه آن قرآن تذكرى است براى عالميان ، كسانى از شما كه مىخواهند راه مستقيم به سوى كمال را پيش بگيرند [ از اين تذكر بهره ور خواهند گشت ] و شما چيزى را مورد مشيت خود قرار نمىدهيد ، مگر اين كه مورد مشيت خداوند عالميان بوده باشد ) . جملهء به كجا مىرويد از مقامى صادر مىشود كه
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 263
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢٦٣
هامش
( 1 ) البقرة آيه 143 .
( 2 ) يس آيه 78 و 79 و 80 .
( 3 ) التكوير آيه 26 .