اوصاف متصديان نادان ، كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مىگيرند
13 - موضع فى جهّال الامّة ( در ميان نادانان امت به هر سو مىشتابد )
1 - نمايشگر علم در ميان نادانها
نخستين اوصاف متصديان نادان كه حمايت از شخصيت و جان و مال مردم را بر عهده مىگيرند ، اينست كه براى برخوردارى از جلب توجه مردم ، همواره سراغ نادانان و بىخردان را مىگيرند و در ميان آنان پرسه مىزدند .
با اين پرسه زدن دو نتيجهء مهم مىگيرند : اول : اين كه توجه و حمايت مردم عامى را كه متأسفانه اكثريت چشمگير را در همهء جوامع تشكيل مىدهند ، به خود جلب مىكنند و از اين پديدهء حقنما به بهانهء اين كه مردم مرا مىخواهند و خواستن مردم بدون علت نيست ، بهره بردارىها مىكنند كه مهمترين آنها پوشاندن نادانىهاى خويش است .
دوم : بوجود آوردن ركود و افزودن بر بىخبريهاى مردم عامى كه زمينهء بسيار مناسبى براى ادامهء پوشش نادانيهايشان مىباشد . كلمهء « موضع » كه در جملهء مورد تفسير آمده است ، به معناى شتاب در حركت است كه مىتوان در اين مورد مناسبترين مفهوم تلقى نمود ، زيرا پوشانيدن جهالت و حفظ پوچى شخصيت از آشكارشدن ميان مردم ، به تردستىها و سرعت در تكاپو و غنيمت شمردن فرصتها نيازمند است . شخصيتهائى نادان كه براى ابقاى خود در جامعه عشق مىورزند ، بهتر از همه مىدانند كه حتى عموم مردم عامى را هم براى هميشه نمىتوان فريب داد و احتمال اين كه روزى مشتشان باز شود و پرده از روى جهالتهاى آنان برداشته شود ، عامل رنجدهنده اى است كه در عين حال آن شخصيتهاى نادان را به جست و خيز و تاخت و تاز و پرسه زدنهاى گوناگون وادار مىنمايد . بعضى از خوشبينان افراطى گمان مىبرند :