و گذشت از لذائذ زندگى كه در بارهء اصلاح وضع انسانها و تعليم اصول مديريت جوامع صورت گرفته است ، هنوز دروغ و ارتكاب خلاف واقعيتها نه تنها مفيد تلقى مىگردند ، بلكه بعنوان يك پديدهء ضرورى ، مشغول فعاليت در حيات اجتماعى انسانها تلقى مىشوند توصيه به تقوى كه عبارت است از خوددارى از ارتكاب پليديها ، حتى ارزش اندرز و نصيحت شايسته را هم از دست مىدهد و به بهانهء آنكه توصيه بر تقوى دست ناتوانان را در برابر نيرومندان مىبندد ، خيانتى محسوب مىگردد واقعيت چنان نيست كه ساده لوحان گمان مىبرند كه نظم و زيبائى در شئون زندگى ، دليل رشد و كمال انسانى در قلمرو حيات است . امروز تفكيك درخشش لبخند آدميان بر روى يكديگر از بارقههاى شمشيرى كه در پشت گردن همديگر مىكشند ، امكانناپذير است . وقتى كه آدمى از محبت بر خود و حفظ شخصيت از هوى و پليدىهاى آن ، محروم است ، نه براى خندههاى او ملاكى وجود دارد و نه بر گريه هايش ، نه شكستهاى او قابل تفسير و توجيه است ، و نه پيروزيهايش نه آزادى براى او معنائى دارد و نه جبر . زيرا همانطور كه امير المؤمنين ( ع ) مىفرمايد ، براى شخصيت چنين اشخاصى ريشه اى وجود ندارد ، و جامعه اى كه از چنين افرادى تشكيل شده است ، ماتمكده اى براى هشياران در ميان مستان است و بهشتى ايده آل در نظر ماكياوليستها . 44 - فاستتروا في بيوتكم ( در خانههاى خود بنشينيد )
هنگامى كه داد و فرياد به ضرر جامعه تمام مىشود ، سكون بهترين حركتها است
هوىپرستان از انسان بىخبر كه عمرى را در شناختن نقاط ضعف انسانها سپرى كرده و همهء اصول تخدير آنان را شناختهاند و به خوبى مىدانند كه چگونه مردم ساده لوح را وادار به داد و فرياد كنند و در موقعى مناسب هم