خطبه شقشقيه نيست كه مىگويد : « اما و اللَّه لقد تقمّصها فلان » .
( هان اى مردم ، ابو بكر جامهء خلافت را به تن كرد ) آيا جلال الدين مولوى در بيت سوم صراحتا نمىگويد باروركنندهء درخت خلافت على بوده است مصرع اول بيت سوم با فرياد بلند مىگويد : امارت و خلافت بجان ديگرى احتياج داشته است و احياكنندهء اين جان ، على بوده است و بس .
بنا بر اين شكوهها و نالههاى على بن ابي طالب از هيجانات و احساسات خام « خود طبيعى » سرچشمه نمىگرفته است ، بلكه مطابق جملاتى كه در خطبهء شقشقيه ديده مىشود ، به جهت نتايج غير منطقى بوده كه در انحراف خلافت از على بوجود آمده بوده است .
11 - فيا عجبا بينا هو يستقيلها فى حياته اذ عقدها لآخر بعد وفاته ( شگفتا ، با اين كه آن شخص يكم در دوران زندگىاش انحلال خلافت و سلب آن را از خويشتن مىخواست ، به شخص ديگرى بست كه پس از او زمام خلافت را به دست بگيرد ) .
من بهترين شما نيستم
ابن ابى الحديد معتزلى مىگويد : راويان در بارهء اين جملهء ابو بكر : « اقيلونى فلست بخيركم » ( مرا رها كنيد ، زيرا من بهترين شما نيستم ) اختلاف كردهاند . عدهء زيادى عين جملهء مزبور را نقل نمودهاند و گروه ديگر عين آن جمله را نقل نكرده ، گفتهاند : ابو بكر چنين گفته است : « وليتكم فلست بخيركم » . ( من زمامدارى شما را بدست گرفتم ، در حالى كه بهترين شما نيستم ) ( 1 ) .
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغه - ابن ابى الحديد - ج 1 ص 169 .