كه پيرامون آدمى را روشن مىسازد و به سرعت خاموش مىگردد . * ( مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِي اسْتَوْقَدَ . . . ) * ( 1 ) . ( مانند مثل كسى است كه آتشى را روشن نمايد . . . )

- مرسل عبارت است از قضايايى كه موضوع آنها مقيد به هيچ قيدى نيست و به اصطلاح فنى ، موضوع قضيهء مرسل عبارت است از ماهيت محض ، مانند : * ( إِنَّ الإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ ) * ( 2 ) . ( البتّه انسان [ طبيعتا در خسارت است ) . محدود آن قضايا را مىگويند كه موضوع آنها از نظر كميت يا كيفيت محدود باشد ، مانند : قضاياى شخصى كه اشخاص معينى محكوم به آنها هستند .

- محكم آن آيات است كه دلالت آنها بر معانى خود روشن است ، مانند : * ( الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ) * ( 3 ) . ( ستايش مر خدا را است كه پرورندهء عالميان است ) . متشابه آن آيات است كه معانى آنها با روشنايى كامل از الفاظ به كار برده شده استفاده نشود ، مانند : * ( وَجاءَ رَبُّكَ وَالْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا ) * ( 4 ) . [ و در آن روز قيامت ] ( پروردگار تو با فرشتگان صف صف بيايند ) . مسلم است كه اسناد آمدن به خدا مانند انتقال جسم از مكانى به مكان ديگر امكانپذير نيست . لذا اين آيه را متشابه مىنامند ، زيرا معناى آن براى اذهان معمولى اشتباه انگيز است . و اگر قرآن داراى آيات مجمل و متشابه است ، اين مجملات و متشابهات با آيات ديگر و يا با توضيحاتى از خود پيامبر اكرم و تفسيرى از أئمهء معصومين