فرمود : * ( الزَّانِيَةُ وَالزَّانِي فَاجْلِدُوا كُلَّ واحِدٍ مِنْهُما مِائَةَ جَلْدَةٍ ) * ( 1 ) . هر يك از زن و مرد زنا كننده را صد تازيانه بزنيد ) .
4 - رخصتها و واجبات اصلى
- رخصتها عبارت است از احكام اضطرارى كه براى موارد اضطرار وضع شده است ، مانند : * ( إِنَّما حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيرِ وَ ) * ( 2 ) . ( كسى كه به خوردن ميته و ساير امور ممنوعه اضطرار پيدا كند ، بدون اين كه ظالم شود يا از حدّ الهى تجاوز كند ، گناهى براى او نيست ) . واجبات اصلى شامل عقايد اصلى و احكامى مىشود كه قابل دگرگونى نيست مانند اعتقاد به وحدانيت خداوند و نماز و حفظ نفس از تلف شدن .
5 - خاص و عام
- عام عبارت است از حكمى كه شامل همهء افراد و اصناف موضوع خويش است ، مانند حلال بودن خريد و فروش كه شامل همهء انواع آنها مىباشد ، مگر تخصيصى وارد شود . خاص عبارت است از حكم به بعضى از افراد يك موضوع ، مانند : * ( وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ ) * ( 3 ) . ( و كسى كه يك فرد با ايمان را بطور خطائى بكشد ، بايستى يك بردهء مؤمن را آزاد كند ) . در اين آيه براى كفارهء قتل خطائى ، آزاد كردن بردهء خاص ( مؤمن ) منظور شده است .