تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 220

مساهمون:

ص٢٢٠
اختصاصى از بين مىرفت ، احكام تازه اى جانشين آن احكام منسوخه مىگشت . و چنان كه مسلم است احكامى كه در مجراى نسخ قرار مىگرفت ، به هيچ وجه مربوط به متن و عناصر اصلى اديان نبوده است تا اعتراضى كه دنى ديدرو بر اديان وارد مىكند ، منطقى بوده باشد ، زيرا هيچ دين الهى منسوخ نمىشود . به اضافهء اين كه ديدرو خيال كرده است كه خداوند مانند قانونگذاران بشرى از قانونى كه وضع مىكند و سپس ناشايست بودن آن آشكار مىگردد ، پشيمان مىشود و آن قانون ناشايست را با قانون صحيح كه بعدا بنظرش مىرسد ، نسخ مىكند ديدرو اطلاعى از معناى نسخ ندارد . نسخ به معناى آن نيست كه وى گمان كرده است ، نسخ عبارت است از ابراز سپرى شدن مدت حكم مقرر به جهت مرتفع شدن علَّت واقعى آن حكم ، نه اين كه علت حكم استمرار داشته باشد و با اين حال خداوند بىجهت يا به جهت پشيمانى آن حكم را منسوخ نمايد .

نوع دوم - عبارت است از نسخ يك حكم از احكام دين موجود .

مانند : * ( وَاللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ أَوْ يَجْعَلَ الله لَهُنَّ سَبِيلًا . وَالَّذانِ يَأْتِيانِها مِنْكُمْ فَآذُوهُما فَإِنْ تابا وَأَصْلَحا فَأَعْرِضُوا عَنْهُما إِنَّ الله كانَ تَوَّاباً رَحِيماً ) * ( 1 ) . ( كسانى كه از زنهاى شما مرتكب فحشاء مىگردند ، از چهار نفر از خودتان استشهاد كنيد ، اگر شهادت دادند ، آنها را در خانه‌ها نگهداريد ، تا مرگشان فرا رسد يا خداوند راه ديگرى براى آنان قرار بدهد . و مرد و زنى از شما كه مرتكب فحشاء مىشوند ، آن دو را اذيت كنيد ، اگر توبه كردند و اصلاح شدند ، دست از آنان برداريد ، خداوند پذيرندهء توبه و مهربان است ) . اين آيه داراى حكمى است كه پيش از اسلام در ميان عرب رايج بوده است ، خداوند متعال چنان كه بعضى از رسوم و آداب پيش از اسلام را تدريجا مرتفع ساخت ، حكم مزبور را هم پس از شيوع و استقرار اسلام در جامعه با آيهء زير نسخ

هامش
( 1 ) النساء آيهء 15 و 16 .
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 220 | محمد تقي جعفري