چهار آيه استناد شده است : 1 - * ( ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنْسِها نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها ) * ( 1 ) . ( ما اگر آيه اى را نسخ كنيم يا آن را به فراموشى مردم بياندازيم ، بهتر از آن يا مثل آن را مىآوريم ) . 2 - * ( وَإِذا بَدَّلْنا آيَةً مَكانَ آيَةٍ وَالله أَعْلَمُ بِما يُنَزِّلُ ) * ( 2 ) . ( و موقعى كه آيه اى را به آيهء ديگر تبديل نموديم ، و خداوند به آنچه كه مىفرستد داناتر است ) . 3 - * ( يَمْحُوا الله ما يَشاءُ وَيُثْبِتُ وَعِنْدَه أُمُّ الْكِتابِ ) * ( 3 ) . ( خدا آنچه را كه بخواهد محومى كند و آنچه را كه بخواهد اثبات مىنمايد و كتاب اصل در نزد او است ) . 4 - * ( فَبِظُلْمٍ مِنَ الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ طَيِّباتٍ أُحِلَّتْ لَهُمْ ) * ( 4 ) . ( و به جهت ستمى كه يهوديان مرتكب شدند ، مقدارى از پاكيزهها را كه براى آنان حلال بود تحريم كرديم ) . با نظر به آيات چهارگانه موضوع نسخ در آيات قرآنى امكانپذير است . باضافهء رواياتى كه از هر دو گروه شيعه و سنّى بطور فراوان در وقوع نسخ وارد شده است . ممكن است اين سؤال مطرح شود كه اگر لازم بوده است كه منسوخ با آمدن ناسخ از بين برود ، چه فايده اى براى آمدن منسوخ وجود داشته است پاسخ اين سؤال چنين است كه ما دو نوع نسخ داريم :
ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: محمد تقي جعفري
ص٢١٩
اگر چه متن اصلى و عناصر اساسى همهء اديان الهى يكى است ، ولى اختلاف شرايط و محيطها در جوامع ايجاب مىكرده است كه بعضى از احكام خاص براى آن جوامع بوسيلهء پيامبران آورده شود . و در موقع ظهور پيامبر جديد كه آن شرايط
هامش
( 1 ) البقرة آيهء 106 .
( 2 ) النحل آيهء 101 .
( 3 ) الرعد آيهء 39 .
( 4 ) النساء آيهء 160 .